hayvanlar

Canlı varlıkların iki büyük bölümünden biri. Her hayvan doğar ya da yumurtadan çıkar beslenir, soluk alır, büyür, neslini üretmek için döl verir ihtiyarlar ve ölerek varlığını sona erdirir. Her hayvanın belli biçimleri ve büyüklükleri belli bir yaşama süreleri vardır.Hayvanların, canlı varlıkların ö...

Bu başlıkla ilgili :
Canlı varlıkların iki büyük bölümünden biri. Her hayvan doğar ya da yumurtadan çıkar beslenir, soluk alır, büyür, neslini üretmek için döl verir ihtiyarlar ve ölerek varlığını sona erdirir. Her hayvanın belli biçimleri ve büyüklükleri belli bir yaşama süreleri vardır.


Hayvanların, canlı varlıkların öbür kolu olan bitkilerden ayırmak kolaysa da, ilkel hayvan ve bitkilerde yapı bakımından ayrıntı bulmak zorlaşır. İlkel hayvanların ve bitkilerin canlılık olayları yalnız protoplâzmalarındadır. Ancak gelişme ilerledikçe, bitkiler ve hayvanlar arasındaki ayrıntılar kesinleşir. Yüksek hayvanların yüksek bitkilerden ayrılmasına sebep olan karakterler arasında başlıca şunlar vardır:


1 - Hayvanlarda “aktif hareket” ve sinir sistemi bulunduğu halde, bitkilerde yoktur. (Hayvanlardan yalnız süngerlerde sinir sistemi yoktur).


2 - Hayvanlarda selüloz bulunmaz (Tulumlu hayvanlarda vardır).


3 - Hayvanlar, su madensel tuzlar ve organik maddelerle beslenirler. Bitkiler ise, inorganik maddelerden organik madde meydana getirirler.


4 - Hayvan hücresinde “santrozom” vardır, bitki hücresinde yoktur.


5 - Bitkilerde klorofil vardır, hayvanlarda yoktur.


Hayvanların yapısı, hücre, dokular, organlar ve sistemlerden meydana gelmiştir.

2. Alternatif : Hayvanlar

Hayvan, canlılar dünyasının ökaryotlar (Eukaryota) üst âlemindeki hayvanlar (Animalia) âleminde sınıflanan canlıların ortak adıdır. "Hayvan" sözcüğü, günlük kullanımda esasen insan dışı hayvanları ifade etmek için kullanılırsa da biyolojik bağlamda insanı da içerir. Hayvanlar âleminin bilimsel ve Latince adı olan "Animalia" terimi ise yine Latince olan ve "yaşayan" ya da "ruh" anlamına gelen animadan türetilmiş animal sözcüğünün çoğuludur. Hayvanlar âlemini tanımlayan bir başka Latince bilimsel terim de Metazoa'dır. Genellikle çevrelerine uyum sağlayan ve diğer canlılarla beslenen çokhücreliler alemidir. Vücutları, embriyonun bazı metamorfozlar geçirmesiyle gelişir. Ökaryotik çok hücreli organizmalardır. Besinlerini genel olarak sindirerek alırlar. Hayvanların birçoğu hareketlidir ve bitkilerde tipik olan kalın hücre duvarları genellikle yoktur. Embriyonik gelişim esnasında büyük ölçülerde hücresel göçler ve doku organizasyonları görülür. Üremeleri primer (birincil) olarak seksüeldir; diploit kromozom taşıyan dişi ve erkekler mayozla haploit kromozomlu gametleri, bunlarda birleşerek diploid zigotu oluşturur. 1,5 milyondan fazla yaşayan türü tanımlanmıştır, fakat gerçek miktarın bazılarına göre 20 milyon, bazılarına göre de 50 milyondan fazla olduğu sanılmaktadır.

Tarihçe

İnsanoğlunun isim kullanmaya başlaması sistematiğin başlangıç noktası olarak kabul edilir. MÖ 383-322 yıllarında Aristo "hayvanlar yaşam şekillerine, hareketlerine, vücut yapılarına, alışkanlıklarına göre sınıflandırılabilir" diyerek bu bilimin temelini oluşturur. Bu düşünce 2000 yıl sürmüştür. 1627-1705 yıllarında John Ray sınıflandırmada doğal sistemi ileri sürmüştür. Linne yazdığı Systema Natura adlı kitabıyla zoolojik nomenklatürün başlangıcını oluşturmuştur. Linne'nin çalışmaları birçok sistematikçiyi etkilemiş, hatta bir sonraki yüzyıla da damgasını vurmuştur. Bu nedenle Linne taksonominin babası olarak kabul edilmiştir. 100 yıl sonra Charles Darwin evrim teorisi ile tüm çalışmaları etkilemiştir. 1866'da Haeckel'in filogenetik ağaç sistemi sistematikçilere yararlı oluştur. Bu dönem taksonominin en önemli periyodu olmuştur. Hergün yeni cinsler, takımlar ortaya çıkmıştır. Daha sonraki yıllarda sadece türler düzeyinde alışmalar yapılmıştır. Mendel kanunlarının bulunmasıyla önce genetiğin, sonra populasyon genetiğinin gelişimi gerçekleşmiş, günümüzde sistematik çalışmalarda moleküler düzeye inilmiştir. Günümüzde tanımlanmış ve sınıflandırılmış 1.350.000 tür olduğu bilinmektedir. Bunların 1.300.000'ini omurgasızlar oluşturmaktadır. İnek kalan fosillerle birlikte 65.000 tür Chordata şubesinde incelenmektedir. Günümüzde yaşayan yaklaşık 43.000 kordalı bulunmaktadır. Bunun 42.000'i Vertebrata'ya, 1000 kadarı da ilkel kordalılara aittir.

Üreme ve gelişme

Hemen hemen tüm hayvanlar çiftleşerek ürerler.Yetişkinler diploid ya da polidiploiddir. Herbirinin kendine has üreme hücresi vardır. Bir çok hayvan çiftleşerek üremeye yatkındır. Bir çok hayvan güneş ışığı enerjisini dolaylı yollardan kullanarak gelişir, büyür. Hayvanların aksine bitkiler bu ışığı [Fotosentez] ile doğrudan basit şekerler üretmek için kullanır. Bitkiler, havadan aldığı karbon dioksit (CO2) ve topraktan aldığı su (H2O) moleküllerini ışık enerjisini kullanarak kimsayal bir rekasiyon sonucu Glikoz şekeri (C6H12O6) dönüştürür ve son olarak açığa Oksijen çıkar (O2). Elde edilen bu bu şeker daha sonra bitkinin büyümesi için kullanılır. Hayvanlar bu bitkileri yediklerinde ya da bu bu bitkileri yiyen hayvanları yediklerinde bitkilerin içinde bulunan şekeri almış olurlar.

Basit sınıflandırma

  • Agnotozoa - Basit hayvanlar
  • Omurgasızlar :
  • Parazoa - Gerçek dokusu olmayanlar ::
  • Placozoa ::
  • Porifera - Süngerler :
  • Eumetazoa - Gerçek dokusu olanlar ::
  • Radiata - Radial simetrili canlılar ::
  • Bilateria - Bilateral simetrili canlılar
  • Omurgalılar :
  • Acrania - Kafatassızlar ::
  • Hemichordata - Yarı sırtipliler ::
  • Urochordata (Tunicata) - Tulumlular ::
  • Cephalochordata - Başı kordalılar :
  • Craniata - Gerçek kafataslılar ::
  • Agnatha - Çenesizler ::
  • Gnathostomata - Gerçek çeneliler :::
  • Pisces - Balıklar :::
  • Tetrapoda - Dört üyeliler ::::
  • Amphibia - İki yaşamlılar ::::
  • Reptilia - Sürüngenler ::::
  • Aves - Kuşlar ::::
  • Mammalia - Memeliler

    Ayrıca bakınız

  • Hayvanlar aleminin sınıflandırılması

    Dış bağlantılar

  • [http://www.biltek.tubitak.gov.tr/bilgipaket/canlilar/animalia/animalia_giris.htm Bilim ve Teknik Canlılar Dünyası]
  • [http://tolweb.org/ Hayat ağacı]
  • [http://www.arkive.org ARKive]
  • [http://www.hayvanlar.us/icerik/447/Hayvan-Sesleri.html Hayvan Sesleri]
  • [http://www.sciam.com/article.cfm?chanID=sa006&articleID=000DC8B8-EA15-137C-AA1583414B7F0000 Hayvanlar alemi]
  • [http://animals.timduru.org/ Hayvanlar fotoğraf arşivi]
    hayvanlar bilgisi için webde arama yapın.

    İlgili Olabilecek Başlıklar: