ermenistan

 - Yüzölçümü: 29.800 km2  - Başkenti Erivan- Nüfusu 3,7 milyon Türkiyenin doğusunda bir Kafkas ülkesi olup, Kafkas ülkelerinin en küçüğüdür. Yüksek dağlar ve 1000 m.yi aşan platolardan oluşmuştur. Kuzeyinde Küçük Kafkas Dağları, güneybatısında Ararat Ovası iç kesimde çöküntü alanları bulun...

Bu başlıkla ilgili :
 
- Yüzölçümü: 29.800 km2 
- Başkenti Erivan
- Nüfusu 3,7 milyon

Türkiyenin doğusunda bir Kafkas ülkesi olup, Kafkas ülkelerinin en küçüğüdür.
Yüksek dağlar ve 1000 m.yi aşan platolardan oluşmuştur.
Kuzeyinde Küçük Kafkas Dağları, güneybatısında Ararat Ovası iç kesimde çöküntü alanları bulunur.
Önemli akarsuları Aras ve Razdan en önemli gölü Gökçe (Sevan)dır.
Ülke genelinde karasal iklim hakimdir.
Nüfusun yarısı tarımla geçinir, Tahıılar, şeker pancarı, tütün, pamuk, üzüm yetiştirilen başlıca ürünlerdir.
Yeraltı kaynaklarınca fakirdir. Bakır, boksit başlıca madenieridir.
Demir-çelik, nükleer enerji üretimi, kimya, dokuma, alüminyum, tarım aletleri sanayii gelişmiştir.
Türkiye ile Ermenistan arasında gerek siyasi gerekse ekonomik ilişkiler pek gelişmemiştir.

2. Alternatif : ERMENİSTAN

DEVLETİN ADI ........ Ermenistan Cumhûriyeti
BAŞŞEHRİ .......................................... Erivan
NÜFÛSU ........................................ 3.400.000
YÜZÖLÇÜMÜ .............................. 29.800 km2
RESMÎ DİLİ ...................................... Ermenice
DÎNİ .............................................. Hıristiyanlık
PARA BİRİMİ .......................................... Ruble
Asyanın batısında yer alan bir devlet. Kuzeyinde Gürcistan, doğusunda Âzerbaycan, batısında Türkiye, güneyinde Nahçıvan ve İran yer alır.
Târihi
Ermeni uygarlığının temeli M.Ö. 6. asırda, eski Urartu krallığının kalıntıları üzerine atılmıştır. Urartuların topraklarına yerleşen Ermeniler bir süre sonra Med İmparatorluğunun hâkimiyeti altına girdi. M.Ö 331de Büyük İskenderin eline geçen bölge, M.Ö 301de Selevkos İmparatorluğunun bir parçası hâline geldi. Bir ara ikiye ayrılan Ermeniler İmparator İkinci Dikran zamanında tekrar birleşti ve güçlerinin en yüksek noktasına ulaştılar. Güneye doğru genişleyen Ermeni devleti, bir süre bölgenin en güçlü devleti hâline geldi. M.Ö. 66dan M.S. 3. asra kadar Ermeniler, Roma ile Partlar ve Persler
arasındaki rekabetin ortasında kaldılar. 300lü yıllarda Ermenilerin Hıristiyanlığı kabulü ile devlet toprakları ikiye ayrıldı. Bir bölümü Bizansın, bir bölümünde Perslerin hâkimiyetine girdi.
Ermeniler 653te Müslüman Arapların hâkimiyeti altına girmelerine rağmen özerkliklerini korudular. On birinci asırda Ermeni toprakları tekrar Bizans tarafından ilhak edildi. Bunu Selçuklu akınları takip etti. On birinci asrın sonlarına doğru bütün Ermeni toprakları Türk hâkimiyeti altına girdi. On üçüncü asırda bölge Moğol istilâsına mâruz kaldı. Selçukluların Anadolu fethinden sonra, Ermenilerin bir kısmı Kilikyaya göç ettiler ve Haçlı seferleri sırasında batı devletleri ile ittifak yaptılar.
On altıncı asırdan îtibâren Ermeniler, Osmanlı Devleti ile İran savaşları arasında kaldılar. Bu durum 17. asrın sonlarına kadar devam etti. Bu dönemde Ermeniler Avrupa ile Doğu arasındaki ticârette önemli rol oynadılar.
Rusyanın 19. asırda Kafkaslara doğru genişleme politikası, Ermeni kültürünün canlanmasına ve batılı devletlerin Osmanlı idâresi altındaki Ermenilerle ilgilenmelerine sebep oldu. Osmanlı-Rus Savaşı (1877-78) ve Ayastefanos antlaşmasından sonra konu “Ermeni Meselesi” hâlini aldı. Doğu vilayetlerinde Ermeniler arasında 1880den sonra Rusyanın desteği ile milliyetçilik hareketi büyüdü. Teşkilâtlanma, hayır cemiyetleri adı altında başladı. Buradan çeteciliğe geçtiler. Hınçak Tedhiş Komitesi ve Taşnak Tedhiş Komitesi gibi çeteler, Osmanlı Devleti bünyesinde müstakil bir Ermeni devleti kurmak istiyorlardı. Bunun için de yer yer Osmanlı ülkesinde isyanlar çıkardılar. Birinci Dünyâ Harbi sırasında, Ruslara yardım etmek için gönüllü taburlar kuran Ermeniler, Müslüman halka karşı katliam yaptılar.
Birinci Dünyâ Harbinin ardından Ermeniler, Âzeriler ve Gürcüler Transkafkasya Federal Cumhûriyetini kurdular. Fakat bu birlik kısa süre sonra dağıldı. Bu arada kısa ömürlü bir Ermeni Cumhuriyeti kuruldu. Rus ordusu 1920de Ermenistanı işgal etti. Bu arada 19 Nisan 1920de İtalyanın San Remo şehrinde toplanan milletlerarası bir konferansta Anadolu Türkleri ile Orta Asya Türklerinin ittifakını (birleşmesini) kesmek üzere bu ikisi arasına Ermenilerden bir set çekmenin önemi üzerinde duruldu (Bkz. San Remo Konferansı. Ermenistan 1922de Âzerbaycan ve Gürcistan ile birleşince Transkafkasya Sovyet Federe Sosyalist Cumhuriyeti kurulmuş oldu. 1936da kabul edilen yeni Anayasa ile Ermenistan, Sovyetler Birliğini meydana getiren 15 cumhuriyet arasına girdi.
Sovyetler Birliğinde başlayan reformlar Ermenistanda da köklü değişikliklere sebep oldu. İlk çok partili seçimler 1990da yapıldı. Ülke yeni bir siyasi ve ekonomik döneme girdi. 1991 Eylülünde yapılan halk oylamasından sonra, Ermenistan bağımsızlığını îlân etti. Aynı sene, Bağımsız Devletler Topluluğuna katıldı. Ermenilerin de yaşadığı Dağlık Karabağ bölgesinin Ermenistana bağlanması için başlatılan gösteriler Âzerbaycan ile ilişkilerin bozulmasına sebep oldu. Gösteriler bir süre sonra iki devlet arasında savaşın çıkmasına yol açtı. Ermenistan ile Âzerbaycan arasındaki savaş, uluslararası kuruluşların bütün gayretlerine rağmen devam etmektedir (1993).
Fizikî Yapı
Ermenistan toprakları genelde dağlıktır. Denizden ortalama yüksekliği 1800 m civarındadır. Ülke topraklarının kuzeybatısı yüksek sıradağlar, derin nehir vadileri ve sönmüş yanardağların bulunduğu lav platolarından meydana gelir. Ülkenin en yüksek noktası olan Aragast Dağı (4090 m) bu bölgededir. Güneybatıda Ararat Ovası, doğuda dağlarla çevrili Sevan Vâdisi yer alır. Aras Irmağı ve kolları bölgenin başlıca akarsuyudur. Sevan Vâdisinde bulunan Sevan Gölü birçok akarsu ile beslenir.
İklim
Ermenistanda yüksekliğe göre büyük değişikliğe uğrayan kuru bir kara iklimi hakimdir. Yazları genelde sıcaktır. Dağ eteklerinde yüksek olan yıllık ortalaması, ovalarda 2000 mmye düşer.
Tabiî Kaynakları
Bitki örtüsü ve hayvanlar: Dağ etekleri ardıç ve yazın otlak olarak kullanılan çayırlarla kaplıdır. Ormanlar ülke topraklarının % 10unu teşkil eder. Yarı çöl alanlarında, yabangülü, sarısabır, ardıç, hanımeli gibi sıcağa ve susuzluğa dayalı bitkiler vardır. Ülke topraklarının büyük kısmında yabandomuzu, çakal, yabankeçisi, ayı ve değişik yılan türleri vardır.
Nüfus ve Sosyal Hayat
Ermenistanın nüfûsu 3,5 milyon civârındadır. Bu nüfûsun % 90ını Ermeniler, % 5ini Âzeriler, % 2sini Ruslar, % 3ünü de diğer milletler meydana getirir. Nüfûsun üçte ikisi şehirlerde oturur. Ararat Ovası ile Irmak Vâdileri nüfûsun en fazla olduğu bölgelerdir. Başlıca şehirleri başşehir Erivan ve Kumayri, Kirovakondır.
Eğitim 7-17 yaş arasında mecbûrî olup, parasızdır. Orta öğretim genel veya meslekî eğitim veren okullardan meydana gelir. Erivan Devlet Üniversitesinin yanısıra çeşitli enstitüler ve konservatuarlar
vardır.
Ekonomi
Ülke ekonomisi tarım ve sanâyiye dayalıdır. Nüfûsun yarısına yakın kısmı tarımla uğraşır. İçki yapımında kullanılan üzüm başlıca tarım ürünüdür. Ayrıca meyve, sebze, tütün, pamuk, şekerpancarı ve patates yetiştirilir. Hayvancılık fazla gelişmemiş olup, çiftlik hayvanı besiciliği yapılır.
Güçlü bir sanâyi ülkesi hâline gelen Ermenistanda, başlıca sanâyi kuruluşları kimyevî madde, demirin dışındaki metaller, makina, hazır âletler, dokuma, içki, giyecek fabrikalarıdır. Mâdencilik ekonomik açıdan önemlidir.
Dağlık arâzide ulaşımı zorlaştırmasına rağmen demir ve karayolu ağı oldukça zengindir. Başkent Erivandan dünyânın her yanına düzenli uçak seferleri düzenlenir.

3. Alternatif : Ermenistan

|- | align="center" colspan=2 | Ulusal motto = Ermenice: ??? ??? , ??? ????????
Transliterasyon: Mek Azg, Mek Mşakuyt
Tercüme: "Bir Ulus, Bir Kültür" | |- | align=center colspan=2 | border |- | Resmî dil: || Ermenice |- | Başkent:
 – Nüfus:
 – Koordinatlar: || Erivan
 1.103.488 (2001)
- |- | En büyük şehir: || Erivan |- | Başbakan: || Tigran Sarkısyan |- | Cumhurbaşkanı: || Serj Sarkısyan |- | Yüzölçümü:
 – Toplam:
 – Su %'si: || Ülkeler arasında 138'inci
 29.800 km²
 %4,7 |- | Nüfus:
 – Toplam:
 – Nüfus Yoğunluğu || Ülkeler arasında 128'inci
 2.975.000 (2006 Temmuz)
 112/km² |- | Bağımsızlık:
 – İlanı
 – Tanınması|| Sovyetler Birliği'nden
 ?
 23 Ağustos 1991 |- | Din: || Ermeni Apostolik Kilisesi |- | Hristiyanlaştırılması: || 301 |- | Para birimi: || Dram (AMD) = 100 louma |- | Saat dilimi: || UTC +4 |- valign=top | Milli marş: || Mer Hayrenik
(Ermenice: Mer Hayrenik) |- | İnternet alan adı: || .am |- | Uluslararası telefon kodu: || +374 |} Ermenistan (Ermenice: ????????, Hayastan), resmi adıyla Ermenistan Cumhuriyeti (Ermenice: ????????? ??????????????? , Hayastani Hanrapetut‘yun), Güney Kafkasya'da yer alan bir ülke. Daha önce Sovyetler Birliği'ne ait bir cumhuriyet iken 1991'de bağımsızlığını ilan etmiştir. Batısında Türkiye, kuzeyinde Gürcistan, doğusunda Azerbaycan ve güneyinde İran bulunur. Denize kıyısı yoktur. 2006 itibariyle nüfus 2.975.000'dir. Başkenti ve en büyük şehri Erivan'dır.

Tarih

Ermenistan Adının TarihiBir coğrafi tanım olarak Arminiya veya Armaniya adına en erken Eski Fars (Pers) imparatoru I. Darius'un yak. MÖ 510 tarihli Bisutun Anıtı'nda rastlanır. MÖ 399 yılında bölgeyi gezerek ayrıntılı tasvirler yapan Yunanlı tarihçi Ksenofon'un eserinde ülke adı Armenia olarak geçer. Strabon Coğrafya'sında (MS 1. yüzyıl) ve Roma İmparatorluğu'nun idari bölünümünde Armenia sınırları şöyle tanımlanır: Batıda Fırat nehri, güneyde Güneydoğu Toros sıradağları, güneydoğuda Hakkâri dağları ve Urmiye Gölü, kuzeydoğuda Sevan Gölü ve Karabağ, kuzeyde Çıldır Gölü ve Doğu Karadeniz Dağları. Ortaçağ Arap kaynaklarında aynı bölgenin adı Armaniyya veya Ermeniyye (Ar: ??????) olarak geçer. Eski Türkçe metinlerde Ermeniyye adına 15. yüzyıla kadar rastlanır. Yüzyıllarca sadece tarihi bir isim olarak hatırlanan "Armenia/Ermenistan" adı, 19. yüzyılın milliyetçi politikaları döneminde tekrar güncel anlam kazanmıştır.

Modern Ermenistan'ın Doğuşu

Tarihi Ermenistan'ın bir kısmı olan bugünkü Ermenistan İran'ın 'Revan (Erivan) vilayetinden ibarettir. 1827'de Paskeviç yönetimindeki Rus ordusu tarafından fethedilmiş ve 1828'de Türkmençayı Antlaşması ile resmen Rus egemenliğine girmiştir. Aynı yıl reorganize edilen idari birime Armyanskii Oblast (Ermeni Vilayeti) adı verilmiştir. Vilayetin o tarihte %18 dolayında olan Ermeni nüfusu, Rus yönetimi tarafından davet edilen İran Ermenilerinin göçü sonucunda 20. yüzyıl başında %48 düzeyini bulmuştur. Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğundan mülteci olarak gelen Ermenilerle birlikte bu sayı %70'lere ulaşmıştır. 1917 Devrimi'nden sonra Rus Devletinin çöküşü üzerine kurulan Transkafkasya Federasyonu 28 Mayıs 1918'de dağılmış ve Erivan'da Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ilan edilmiştir. İkibuçuk yıl süren bağımsızlığı sırasında ekonomik, askeri ve siyasi krizlerle sarsılan cumhuriyet 1920 Kasım ayında Türk ve Sovyet ordularının eş zamanlı işgaline uğrayarak bağımsızlığını kaybetmiş ve 2 Aralık 1920'de Ermenistan Sovyet Cumhuriyeti adıyla Sovyetler Birliği'ne katılmıştır.

Ermenistan Cumhuriyeti

Sovyetler Birliği'nin son döneminde 1988 yılında Ermenistan Sovyet Cumhuriyeti ile Azerbaycan arasında, Dağlık Karabağ (Nagornıy Karabağ) bölgesi üzerinde anlaşmazlık çıktı. Azerbaycan'a ait fakat nüfus çoğunluğu Ermenilerden oluşan bir özerk bölge olan Dağlık Karabağ'da Ermeniler ayaklanarak ayrı bir cumhuriyet ilan ettiler. Ermenistan ile Azerbaycan savaşın eşiğine gelirken, her iki cumhuriyette Azeri ve Ermeni azınlıklar şiddet olaylarına maruz kaldı. Çatışmalar sürerken Mayıs 1990'da Yeni Ermenistan Ordusu kurularak Sovyet ordusundan fiilen bağımsız bir yapıya kavuşturuldu. Sovyetler Birliğinin dağılması üzerine Ermenistan 23 Ağustos 1991'de bağımsızlığını ilan etti. Şiddetlenen Ermeni-Azeri savaşında Ermenistan, D. Karabağ ile Ermenistan arasındaki Laçin Koridoru''nu da işgal ederek D. Karabağ'ı fiilen kendisine ilhak etti. Azerbaycan'ın Ermenistan'a uyguladığı ekonomik ambargo, ülkede büyük sıkıntılara yol açtı. 1993'te Türkiye de Ermenistan'a karşı ambargoya katıldı. D. Karabağ savaşı 1994'te Rusya'nın empoze ettiği ateşkesle sona erdi. Halen Ermenistan uluslararası topluluk tarafından Azerbaycan'a ait sayılan toprakların %14'ünü (D. Karabağ ve Laçin Koridoru dahil) işgal altında bulundurmaktadır. Türkiye bu durumu gerekçe göstererek Ermenistan Cumhuriyeti ile diplomatik ilişki kurmaktan kaçınmış ve bu ülke ile sınırlarını trafiğe kapatmıştır. Ermenistan siyasetinde D. Karabağ kökenli siyasi örgüt ve kişilerin egemenliğine dikkat çeken bazı gözlemciler, Ermenistan'ın D. Karabağ'ı değil, aksine D. Karabağ'ın Ermenistan'ı ilhak ettiğini ileri sürmüşlerdir.

İdari Bölgeler

right Ermenistan 11 bölgeye ayrılmıştır:
  • Aragatsotn (?????????? ????)
  • Ararat İdari Bölgesi(??????? ????)
  • Armavir İdari Bölgesi(???????? ????)
  • Geğarkunik İdari Bölgesi(???????????? ????)
  • Kotayk İdari Bölgesi(??????? ????)
  • Lorri İdari Bölgesi(????? ????)
  • Şirak İdari Bölgesi(?????? ????)
  • Syunik İdari Bölgesi(???????? ????)
  • Tavuş İdari Bölgesi(??????? ????)
  • Vayots Dzor İdari Bölgesi(????? ???? ????)
  • Erivan (?????)

    Güncel Ermenistan Politikası

    Sovyet Rusya döneminde başlayan Dağlık Karabağ sorunu Ermeni halkında anti-emperyalist uyanışa neden oldu ve Petrosyan liderliğinde bağımsızlık kazanıldı. 1999'da Petrosyan'ın yerine Koçaryan geldi. Koçaryan muhalefete tahammülü olmayan bir liderdir. Ekonominin çok kötü durumda olması nedeniyle hükümet ekonomik bilgileri halka duyurmmamaktadır. Bölgede Rus etkisi yüksektir. Ermenistan sınırları (güçsüzlük nedeniyle) Rus askerleri tarafından korunmaktadır. Ayrıca Ermenistan hükümeti Irak'a sembolik olarak 10 asker göndermiş ve bu şekilde Rusya ve Amerika ile olan ilişkilerini dengelemeye çalışmıştır. Türkiye'nin Ermenistan ile olan sınırı hâlâ kapalıdır ve iki ülke arasındaki tarihsel sorunlar nihayete ermeden de açılacak gibi gözükmemektedir. Image:Armenia Matenadaran.jpg| Matenadaran (arşiv/kütüphane) Image:Erevan-David_Sasunski.jpg| Sasun'lu David Anıtı Image:Musicians.jpg|Ermeni folk müzik sanatçıları

    İlgili Dış Bağlantılar

  • [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/am.html CIA] - The World Factbook -- Armenia (İngilizce)
  • [http://armenianembassy.info Ermenistan Konsoloslukları]
  • [http://www.armeniainfo.am Turistik bilgiler]
  • [http://www.armeniaforeignministry.com Ermenistan Dışişleri Bakanlığı]
  • [http://www.armtv.com/cover/eng/ Ermenistan Devlet Televizyon Kanalı]
  • [http://www.armstat.am/ Ermenistan İstatistik Bürosu]
  • [http://www.armhealth.am/ Ermenistan Sağlık Bakanlığı]
  • [http://www.cba.am Ermenistan Merkez Bankası]
  • [http://www.concourt.am/ Ermenistan Anayasa Mahkemesi]
  • [http://www.gov.am/enversion/index.html Ermenistan Başbakanlık]
  • [http://www.nature-ic.am/ Ermenistan Çevre Bakanlığı]
  • [http://www.parliament.am/ Ermenistan Parlamentosu]
  • [http://www.president.am/president/eng Ermenistan Cumhurbaşkanlık]
  • [http://www.mil.am/ Ermenistan Silahlı Kuvvetleri]
  • [http://www.ulkeler.net/ermenistan.htm Ermenistan Ülke Bilgileri]

    Ayrıca Bakınız

  • Ermeniler
  • Ermeni diasporası
  • Ermenistan Silahlı Kuvvetleri
  • Ermenistan SSC
    ermenistan bilgisi için webde arama yapın.

    İlgili Olabilecek Başlıklar: