BARYUM
Aim. Barium, Fr. Barium, İng. Barium. Toprak alkali metaller sınıfından bir element. Periyodik sistemin2A grubunda yer aır. Kimyasal sembolti (Ba)dır. Atom numarası 56, atom ağırlığı 137,34tür. Kütlenumaraları 130, 132, 134, 136, 137 ve 138 olan izotopları kararlıdır. Baryum 138, en çok bulunano&nbs...
Bu başlıkla ilgili :
Aim. Barium, Fr. Barium, İng. Barium. Toprak alkali metaller sınıfından bir element. Periyodik sistemin
2A grubunda yer aır. Kimyasal sembolti (Ba)dır. Atom numarası 56, atom ağırlığı 137,34tür. Kütle
numaraları 130, 132, 134, 136, 137 ve 138 olan izotopları kararlıdır. Baryum 138, en çok bulunan
o o
izotopudur. Elektron dtizeni (Xe) 6S^ şeklindedir. 6S^ elekronları valans (değerlik) elektronlarıdır.
Kimyasal reaksiyonlarda bu iki elektronunu vererek + 2 değerlikli Ba2+ iyonunu meydana getirir. Bu,
baryumun bilinen tek değerliğidir.
Özellikleri: Metalik
baryum, kurşun yumuşaklığında olup, gümüş gibi parlaktır. Özgül ağırlığı (20°
Cde) 3,59 g/crrrttir. Erime noktası 850°C ve kaynama noktası 1640°Cdir. Diğer metallere nisbeten uçucudur ve destile edilebilir. Isı ve elektriği iyi iletir. Tel ve levha haline getirilebilir. Sıcakta parlak bir alevle yanar. Alev rengi sarı-yeşildir. Baryum tuzlaının alev renginden faydalanılarak, 0,001 mg
baryumun tesbit edilebilme imkanı vardır.
Baryum çok aktif bir element olduğundan, bileşiklerinin teşekkülündeki serbest enerji (dışarı verilen ısı) çok yüksektir. Bileşikleri teşekkül ettiğinde büyük miktarda ısı çıkışı olur. Baryum; su, oksijen, azot, hidrojen, amonyak, halojen ve kükürt ile reaksiyon verir. Keza mağnezyum, kurşun, platin, silisyum, kalay, çinko, alüminyum ve civa ile malgama oluşturur. Netice itibariyle
baryumun, hava veya diğer oksitleyici gazların mevcut olduğu ortamda tutulması, şiddetli reaksiyonu sebebiyle, tehlikelidir. Bu sebeple toz
baryum, kuru hava, argon ve helyum gibi inert gaz atmosferinde depo edilir. Yüksek aktifliği sebebiyle
baryum toksik addedilir.
Bulunuşu: Yaklaşık olarak yer kabuğunun yüzde 0,05ini meydana getirir. Aktifliği sebebiyle elementel halde bulunmaz. En çok viterit (BaC03) ve barit veya ağır spat (BaS04) minerallerinde bulunur. Bu iki önemli mineralden başka tabiatta fosfatlı ve silikatlı bileşiklerine rastlanırsa da, bunlar o kadar önemli değildir.
Elde edilişi ve kullanılışı: Baryum metali
baryum oksidin 1000°C ve düşük basınçta alüminyum ile indirgenmesi (King prosesi) yoluyla üretilir:
6Ba O +2AI --------> Ba,A1nO+3Ba
2. Alternatif : baryum
Toprak alkali grubu metallerinden bir eleman. Sembolü Ba, atom ağırlığı 137,36 atom numarası 56 dır. Tabiatta başlıca
baryum sülfat ve
baryum karbonat halinde bulunur. Serbest olarak çoklukla erimiş
baryum klorürden elde edilir.
Gümüş renginde, 710 derecede eriyen, yumuşak bir metaldir. Özellikleri bakımından kalsiyuma benzer. Havada çabuk oksit haline geçer. Baryum sülfat, Röntgen ışınlarım geçirmediği için hekimlikte ve radyolojide çok kullanılır. Bilhassa mide,barsak gibi organların röntgen muayenelerinde çok kullanılır.
Suda ya da asitlerde eriyen
baryum tuzları zehirlidirler. Zehirlenmeler, kusma, ishal ve karın ağrıları ile başlar ve halsizlikten sonra bazen kramplar içinde ölümle sonuçlanır.
3. Alternatif : baryum
Gümüş renginde, yumuşak bir madendir. Tabiatta daha çok,
baryum sülfatı (BaSO4),
baryum karbonatı (BaCO3) halinde bulunur. Bileşiklerinden saf
baryum elde etmek için, ya erimiş
baryum klorürü ya da sıcak bir
baryum klorür eriyiği elektrolize edilir. Havada çok çabuk oksit haline gelir. Su ile, şiddetli bir tepkime göstererek, hidrojen çıkartır; kendisi de, hidroksit halinde erir. Baryumu ilk elde eden, İngiliz kimya bilgini Sır Humphrey Davydir (1808).
Baryum sülfatı, röntgen ışınlarını geçirmediği için, doktorlukta ve özellikle de radyolojide çok kullanılır. Mide, barsak gibi, içi boş organlar, röntgen filminde pek iyi gözükmezler. Bu gibi organların, yakından incelenebilmesi için, röntgen çekilmeden önce, hastalara suya karıştırılmış
baryum içirilir.
Baryum İnsanı Zehirleyebilir
Saf
baryum, suya karıştırılınca zararsız olduğu halde,
baryum tuzları, suda ya da asitlerde erimiş olarak, vücuda girerlerse, şiddetli zehirlenmelere yol açabilirler. Baryum tuzlarıyla zehirlenmiş bir kimsede, kusma, ishal ve karın ağrıları görülür. Halsizlik gitgide artar, şiddetli kramplar başgösterir. Bu şekilde zehirlenmeleri kurtarmak için, mide yıkanmalı, hastaya kusturucu ilâçlar verilmelidir.
Özellikleri
Simgesi: Ba
Yoğunluğu: 3,78
Atom No.: 56
Atom ağırlığı: 137,36
Ergime noktası: 710°
4. Alternatif : Baryum
Baryum (
Yunanca'da ß???? = ağır), sembolü Ba olan kimyasal bir
elementtir. Ağır manasına gelen "barys" kelimesinden türemiştir. İngilizce'de Barite ağırlık yoğunluk manasında kullanılmaktadır. Baryum elementinin
atom numarası 56 olup
Periyodik tablonun 6. sırasında ve 2. grubunda bulunur. 2. grupta bulunması özelliğinden dolayı Baryum bir
toprak alkali metalidir. Baryum ilk defa
1774 yılında
İsveçli
kimyacı Carl Wilhelm Sheele tarafından tanımlanmıştır. Baryum element halinde beyaz-gri metalik rengindedir fakat yüksek
reaktivitelikten dolayı element halinde bulunmaz. Baryum'un hemen hemen bütün
bileşikleri ise zehirlidir. Metalik Ba yakıldığında elma yeşili bir renk verir. Metalik halde saklanması çok zordur. Aktif bir element olduğu için
su,
hava ve
asitlerle kolayca reaksiyon verir. Toprak alkali grup içerisinde doğada en yaygın bulunan element
Kalsiyum(Ca)dur. Bu sınıftaki metallerin özellikleri birbirine benzemesine karşın bilhassa Kalsiyum,
Stronsiyum, Baryum diğerlerinden ayrılır. Bu üç element adi derecede suyu ayrıştırarak
Hidrojen açığa çıkarır ve
Hidroksit(OH) oluştururlar. Bu Hidroksitler de ısıtıldığında su kaybederek
Oksit haline dönmektedirler.
Karbonatları ısı karşısında kolay ayrışmasına karşın Baryum Karbonat (BaCO
3) en zor ayrışanıdır.
Sülfatları suda hemen hemen hiç erimez.
En sık bulunan ve en çok kullanılan Baryum kaynağı
Barit madenidir. Doğada sedimanter (tortul, çökelme ile) meydana gelmiş olarak bulunur. Denizlerin ya da suların taşımasıyla tabakalar meydana gelmiştir. Genellikle sıcak su çıkan bölgelerede görülür.
Kurşun,
Gümüş,
Çinko üretiminde kullanılır. En son kullanım alanlarından birisi ise fren balatalarının altlık malzemesi olmasıdır.
BaSO4: Zehirlidir. Florosans (
Gama ve
X ışını saçar) özelliğe haiz olduğundan tıpta kanser teşhişlerinde, kağıt kaplamalarda, boya sanayiinde, plastik, tekstil, mürekkep, kauçuk, batarya ve pil yapımında kullanılır.
BaCO3: Zehirlidir. Özel camların yapımında,
Klor ve NaOH üretiminde kullanılır.
BaO: Solventlerden suyun uzaklaştırılmasında ve petrol sanayiinde kullanılır.
BaNO3: Havai fişeklerde, sıçan zehirlerinde, seramik sırlarda kullanılmaktadır.
----
Atom kütlesi 137,327
Atom yarıçapı 215
pm
Özkütle 3620
kg/
m³
Erime noktası 1000
K
Kaynama noktası 1913
K
İlgili Olabilecek Başlıklar: