PERU

DEVLETİN ADI ................................................ Peru

peru »   -Yüzölçümü: 1.285.000 km2 -Nüfusu  : 22 milyon kişi -Başkenti: LİMA Batısında kıyı şeridi, arkasında And dağları doğuda Montana Dağları ve Amazon Havzası yer alır. Tropikal iklim yaygındır, batıda ise çöl iklimi görülür. Ülke yeraltı kaynaklarının zenginliğine, balıkçılık ol... | Bilgi

Cumhûriyeti
BAŞŞEHRİ .......................................................................... Lima
YÜZÖLÇÜMÜ ...................................................... 1.285.216 km2
NÜFÛSU .................................................................... 22.450.000
RESMÎ DİLİ .............................. İspanyolca

İspanyolca » | Bilgi

ve Quechua; Aymarà
PARABİRİMİ ................................................ Sol (=100 centavos)
Güney Amerika

AMERİKA » Dünyanın ikinci büyük kıtası. Kuzey ve güney kutuplar arasında yer alan, doğusunda Atlas Okyanusu, batısında Büyük Okyanus, kuzeyinde Kuzey Buz denizi bulunan kara parçasıdır. Kuzeyden güneye olan uzunluğu 16.000 kilometre olup, yüzölçümü ise 42.000.000 kilometrekaredir. Tarihi Amerikayı ilk olara... | Bilgi

nın batı kıyısında 0°3-18°24 güney enlemleri ve 69°55-81°21 batı boylamları arasında yer alan ve kuzeybatısında Ekvador

EKVADOR » DEVLETİN ADI .............. Ekvador Cumhuriyeti BAŞŞEHRİ ............................................ Quito NÜFûSU ...................................... 11.490.000 YÜZÖLÇÜMÜ ............................ 270.667 km2 RESMÎ DİLİ .................................... İspanyolca DÎNİ ...... | Bilgi

, kuzeydoğusunda Kolombiya

KOLOMBİYA » DEVLETİN ADI ...................................... Kolombiya Cumhûriyeti BAŞŞEHİR ...................................................................... Bogota NÜFÛSU .................................................................... 33.292.000 YÜZÖLÇÜMÜ .................................... | Bilgi

, doğusunda Brezilya

brezilya »   -Yüzölçümü: 8.511.000 km2 -Nüfusu  : 150 milyon kişi -Başkenti: BRESILLA Güney Amerikanın en büyük ülkesidir. Güney Amerikanın yaklaşık yarısını kaplar. Bitki örtüsünde Brezilyanın yoksullar bölgesi de denilen kuraklık tehdidi altındaki kuzeydoğu bölgesinden tropik... | Bilgi

ve Bolivya

BOLİVYA » DEVLETİN ADI ............................................ Bolivya Cumhuriyeti BAŞŞEHRİ .............................. .La Paz-Hükümet Merkezi Sucre NÜFUSU ...................................................................... 7.528.000 YÜZÖLÇÜMÜ ................................................ | Bilgi

, güneyinde Şili

şili »   Yüzölçümü: 756.945 km2 Nüfusu     : 13 milyon kişi Başkenti   : SANTIAGO DE CHILE Ekonomisinin temeli madenciliğe dayanır. Dış satımının yarısını bakır oluşturur. İkinci zenginliği Atacama Çölündeki sodyum nitrat yatakları oluşturmaktadır. Güney uc... | Bilgi

ve batısında Pasifik Okyanusu ile çevrili bağımsız bir Lâtin Amerika ülkesi.
Târihi
İspanya dönemi öncesi Peru târihi hakkında, elde yazılı ve kayıtlı dokümanlar yetersiz olduğu için, bilgiler oldukça zayıftır. Yapılan târihî çalışmalardan çıkarılan sonuçlara göre, Peru topraklarında ilk yaşayanlar Panama

PANAMA » DEVLETİN ADI .......................................... Panama Cumhûriyeti NÜFÛSU ...................................................................... 2.515.000 BAŞŞEHRİ .............................................................. Panama City YÜZÖLÇÜMÜ ..................................... | Bilgi

Boğazını geçen ve Pasifik Okyanusunu aşan göçebe avcıları ve balıkçılık yapan insanlardır. Peruda M.Ö. 1200 yıllarından, M.S. 1532 yılına kadar çeşitli medeniyetler gelip geçmiştir. Chavin (Şöven), Klâsik, Chimu ve İnka diye bilinen bu dönemlerin sonuncusu olan İnka medeniyeti kıtada ve ülkede en tesirli olanıdır.
İspanyollar ilk olarak 1531 yılında Francisco Pizarro vâsıtasıyla ülkeye geldiler. Bundan sonra Lima, Peruya İspanya

İSPANYA » DEVLETİN ADI .................................................... İspanya Krallığı BAŞŞEHRİ ...................................................................... Madrid NÜFÛSU .................................................................... 39.100.000 YÜZÖLÇÜMÜ ........................... | Bilgi

adına gelen genel vâlilerin merkezi oldu. Güney Amerikada iyice yerleşen ve kuvvet bulan İspanyol idâresi, Perunun bağımsızlığının gecikmesine sebep oldu. 1821 yılında Arjantin

arjantin »   -Yüzölçümü: 2.7 milyon km2 -Nüfusu: 32 milyon kişi -Başkenti: BUENOS AIRES Güney Amerikanın nüfus ve yüzölçüm bakımından ikinci büyük ülkesidir. Nüfus dağılımı çok dengesizdir. Nüfus genellikle ülkenin orta kısmına yerleşmiştir. Yeraltı kaynakları bakımından Güney Amerikanı... | Bilgi

li Jose de San Mart

Mart » {{MartTakvimi}} '''Mart''', Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 3. ayı olup 31 gün çeker. Eski Roma’da Mart ayının adı, Roma Savaş Tanrısı "''Martius''" idi ve bu ayın savaşa başlamak için şanslı bir zaman olduğu kabul edilirdi. Ocak ve Şubat ayları, savaşmak için uygun olmadıklarından Roma takvim... | Bilgi

in, Peru topraklarını topladığı kuvvetlerle ele geçirdi. Arkasından Simon Bolivar ve Antonio J. de Sucre komutasındaki kuvvetler İspanyolları bozguna uğrattılar. 1826 yılında Callao bölgesinin de ele geçirilmesi sonunda Peru bağımsızlığını îlân etti. Böylece Amerika kıtasındaki İspanya İmparatorluğu çöktü.
1846 yılına kadar ülke içinde siyâsî ve politik mücâdeleler başgöstermiştir. Evvela 1822de kongre bir cumhûriyet anayasasını kabul etti ve 1823te Jose de la Riva Agüero ülkenin ilk başkanı oldu. 1879-84
yılları arasında Şili, Peru ve Bolivyaya saldırdı ve Tarapaca, Tacna veAricayı ele geçirdi. Yıllarca süren mücâdeleler sonunda 1929

1929 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl | 1924 | 1925 | 1926 | 1927 | 1928 | '''1929''' | 1930 | 1931 | 1932 | 1933 | 1934 ==Olaylar== *1929 Dünya Ekonomik Bunalımı|Dünya Ekonomik Bunalımı *4 Ocak - Tü... | Bilgi

yılında yapılan bir antlaşmayla anlaşmazlık kesin olarak son buldu. Antlaşmaya göre, Arica bölgesi dışındaki bütün bölgeler, Peruya geri verildi. 1968

1968 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | '''1968''' | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 ==Olaylar== * 30 Ocak - Deniz Gezmiş, arkadaşlarıyla,"Devrimci Hukuklular Örgüt... | Bilgi

yılında yapılan bir askerî darbe ile, başkan Femando Belaunde Terry görevinden uzaklaştırıldı. 1974

1974 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 | '''1974''' | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 ==Olaylar== *17 Ocak - Anadolu leoparı tehlikede bölümünden kritik bölümüne geçti... | Bilgi

yılına kadar devam eden askerî hükümet zamanında petrol, bankacılık, mâdencilik ve balıkçılık millîleştirildi.
12 yıllık bir aradan sonra Peru, 1980

1980 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | '''1980''' | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 ==Olaylar== *2 Ocak - Türkiye'de ordu, hükümete uyarı mektubu verdi. *9 Ocak -... | Bilgi

yılında demokratik hayâta döndü. Başkanlığa yeniden F. B. Terry getirildi. Yeni hükümet sosyalist sistemi terk ederek liberal sistemi ülkeye getirdi. Ülke ekonomisi girdiği çıkmazdan kurtularak normale döndü. 1981

1981 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | '''1981''' | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 ==Olaylar== ===Dünya'da olup bitenler=== * 1 Ağustos - MTV yayına girdi * 13 Mayı... | Bilgi

yılında Ekvador sınırında bazı çatışmalar olduysa da çabuk kapandı. Bundan sonra Maocu solcu teröristler ülkede olaylar çıkarmaya başladılar. 1982

1982 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | '''1982''' | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 ==Olaylar== ===Dünyada olup bitenler=== * Amerikan yazılım ve donanım firması, ... | Bilgi

ve 1983

1983 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | '''1983''' | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 ==Olaylar== ===Dünya'da olup bitenler=== *18 Nisan - Lübnan'daki Amerika Birleşik... | Bilgi

yılında hızlanan bu tedhiş eylemleri daha çok ABD

Abd » #redirectAmerika Birleşik Devletleri... | Bilgi

aleyhine yapılmaktaydı. 1985

1985 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | '''1985''' | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 ==Olaylar== ===Dünya'da olup bitenler=== *Denizbilimci Bob Ballard, Titanik'in enkazını... | Bilgi

te iktidara gelen Alan Garcia Perez tethiş eylemlerini bastırmaya çalıştı. 1990

1990 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | '''1990''' | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 ==Olaylar== *1 Ocak - Ruanda Soykırımı|Ruanda İç Savaşı başladı. *2 Ocak - De... | Bilgi

da seçimleri kazanan Alberto Tujimori de zamanında solcuların tethiş eylemleri hızla arttı. Bunun üzerine Başkan Alberto Fujimori 5 Nisan

Nisan » {{NisanTakvimi}} '''Nisan''', Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 4. ayı olup 30 gün çeker. Nisan sözcüğünün, Arapça (nisan), Süryanice (nisanna), Sümerce (nisag = ilk meyveler), Akadca (nisanu) ve İbranice (nîsan) sözcüklerinden alındığı söylenebilir. Nisan adının İngilizcesi olan April sözcüğü... | Bilgi

1992

1992 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl 1987 | 1988 | 1989 | 1990 | 1991 | '''1992''' | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 ==Olaylar== ===Dünya'da olup bitenler=== *1 Ocak - Schengen Antlaşması yürürlüğe g... | Bilgi

de bir sivil darbe yaparak kongreyi dağıttı ve bir olağanüstü hal ve yeniden inşâa hükümeti kurdu.
13  Kasım

Kasım » {{KasımTakvimi}} '''Kasım''', Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 11. ayı olup 30 gün çeker. Türkiye'de, Atatürk devrimine değin Sümer-Babil-İbrani-Süryani-Arami '''Tişri''' den gelme ad ile '''Teşrin-i Sani''' olan ayın adı Cumhuriyet'ten sonra '''İkinci Teşrin''', '''İkinciteşrin''' ola... | Bilgi

1992de Başkan Albertoya başarısız bir suikast girişiminde bulunuldu. Yeni kurulan Demokratik Kurucu Kongre için seçimler 22 Kasım 1992de yapıldı ve Başkan Albertoyu destekleyen partiler salt çoğunluğu elde ettiler. Bu arada Aydın

AYDIN » Ege bölgesinde "Efeler Diyarı" olarak tanınan ve dünyanın en iyi incirinin yetiştiği şirin bir vilayetimiz. Ege denizi, Muğla, Denizli, Manisa ve İzmir ile çevrilidir.Türkiyenin en dağlık illerinden biridir. 37°30 ve 38°03 kuzey enlemleri ile 27°00... | Bilgi

lık Yol Gerilla teşkilâtının lideri olan Guzman yakalandı. Guzman 1980de başlayan gerilla savaşında 22.500 kişinin ölümünden sorumlu tutularak ömür boyu hapis cezâsına çarptırıldı. Buna rağmen ülkede karışıklık devam etmektedir.
Fizikî Yapı
Perunun yüzölçümü yaklaşık olarak 1.285.216 km2dir. Bu kadar geniş topraklarıyla Güney Amerika kıtasının üçüncü büyük ülkesidir. Kuzeyinde Ekvador, kuzeydoğusunda Kolombiya, doğusunda Brezilya, Bolivya ve Şili ile komşudur. Batısı Pasifik Okyanusu ile örtülmüştür. Kuzeybatıdan güneydoğuya doğru uzanan Andes Dağları ülkeyi üç esas bölgeye ayırır: Kıyı bölgesi, Sierra bölgesi ve Martana bölgesi.
Yaklaşık 2240 km uzunluğunda ve 16 ilâ 64 km arasında değişen bir genişlikte olan Kıyı bölgesi, Peru topraklarının % 11ini kaplar. Bölgenin yüksekliği deniz seviyesinden 1525 mye kadar değişebilmektedir. Ülkenin en dağlık bölgesi olan Sierra, yaklaşık olarak 340 km genişliğinde ve ortalama 3500 m yüksekliğindedir. Bölgede yer alan Huascaran Dağı 6768 mdir ve ülkenin en yüksek noktasıdır. Sierra bölgesindeki yüksekliği 5000 mnin üstünde olan dağların zirveleri devamlı karlarla kaplıdır. Sierra bölgesi ülkenin % 33ünü teşkil eder. Bölgede volkanik hâdiseler de görülür. Bunlardan El Misti bilinen bir volkaniktir. Ülkede en geniş bölgesi olan Mantana, yüzölçümün % 56sına yakın bir bölümünü içine alır. Bölge Andeslerin güney eğimlerinin yer aldığı ve Yukarı Amozon havzasının sık ağaçlı ormanlarla kaplı yaylasının bulunduğu bölgedir.
Ülkenin başlıca büyük nehirleri Sierra bölgesinden doğar ve Amozon bölgesinde yoğunlaşırlar. Ülkenin önemli nehirleri; Maranon, Huallaga, Apurimac, Urubamba, Ucayali, Napo, Yavari, Putumayo, Madre de Dios ve Amozon olup, bunlardan en uzunu olan Amozon Nehri yaklaşık 3700 kmdir.
Ayrıca küçük nehirler de vardır. Bu nehirlerin hemen hepsi Titicaca Gölüne dökülür. Bu göl Bolivya sınırında yer alır. Andes bölgesinin en geniş gölü olup, 160 km civarında bir uzunluğa sahiptir. Titicaca Gölü deniz seviyesinden 3810 m yüksekte olup, dünyânın en yüksek büyük gölüdür.
İklim
Kıyı bölgesi mutedil bir iklime sâhiptir. Fakat Peru Soğuksu Akıntısı, bölgenin sıcaklığını oldukça düşürür. Lima bölgesi en kurak olan bölge olup, yıllık yağış ortalaması 41 mm civarındadır. Bölge her ne kadar az yağış alıyorsa da, nem oranı bakımından yüksek nemliliğe sâhiptir. Bu nem miktarı Limada % 87dir.
Sierra bölgesi umûmiyetle kuru bir iklime sâhiptir. Hava sıcaklığı yüksekliğe göre değişir ve genel olarak serindir. Meselâ 3050 m yüksekliğindeki Hurancayo Dağında hava sıcaklığı (-4 ilâ 24°C) arasında değişir. Ekvator

EKVATOR » Alm. Aquator (m), Fr. Equateur (m), İng. Equator. Yer küresinin karşılıklı kutuplarının tam ortasından geçtiği kabul edilen büyük çember. Ekvator sıfır derece enlem çizgisi olarak da bilinir. Bu çember güney ve kuzey yarım küreleri birbirinden ayırır. Ekvator düzlemi, dünyânın merkezinden geçe... | Bilgi

a yakın bir yerde bulunduğu için ülkedeki gündüz-gece sıcaklıkları çok farklıdır. Daha çok nisan ayları yağış almaktadır.
Montana bölgesi ise sıcak ve nemlidir. Iquitosta sıcaklık 21°C civârındadır. Şiddetli tropikal yağışlar olur ve yıllık yağış ortalaması yaklaşık 3302 mmdir.
Tabiî Kaynaklar
Kıyı bölgesi büyük ölçüde ağaçsızdır. Sâdece nehir vâdilerinde Kuzey Amerikaya mahsus baklagiller, çalılar, Avustralya

avustralya » -Nüfusu: 17 milyon kişi -Başkenti: CANBERRA Dünyanın en büyük adası ya da en küçük kıtası olan Avustralya, aynı zamanda 7,5 milyon km2yi geçen yüzölçümüyle dünyanın altıncı büyük devletidir. Orta ve batısı 30° enlemlerindeki alçalıcı hava hareketlerine bağlı olarak oluşan geniş çöllerl... | Bilgi

okaliptüsü(sıtma ağacı) ve çeşitli meyve ağaçları yetişir. Ayrıca kaktüs ve çöl bitkileri bolca bulunur. Hayvan olarak daha çok kertenkele, örümcek, akrep, salyangoz ve rüteylâ (bir çeşit büyük örümcek, tarentulu) vardır.
Sierre bölgesinde, birçok yeşil alanlar ve ağaçlık bölge mevcuttur. Daha çok yaprak dökmeyen ağaçlar ve okaliptüs (sıtma) türü ağaçlar yetişir. Ayrıca bol miktarda kokain ağacı da bulunur. Bölgede daha çok; lâma, alpaka, guanaco (deve cinsinden lâmadan iri bir hayvan), vikunya ve chinçula (sincaba benzer bir hayvan) adlı hayvanlar yetişir. Sierra bölgesi kuş cinsleri bakımından oldukça zengindir. Kızılgöğüslü ardıç (robin), sinekçil, ispinoz, keklik, sinekyutan, yaban ördeği, kaz ve akbaba bölgede sık rastlanan kuşlardır.
Montana bölgesinin bitki örtüsü ve hayvanları Amozon havzasındakilerin hemen hemen aynıdır. Ağaç olarak abonoz, maun, sedir, kauçuk ve kınakına yetişir. Kınakınadan kinin elde edilir. Van

VAN » İlin Kimliği Yüzölçümü : 19.069 km2 Nüfûsu : 637.433 İlçeleri         : Merkez, Bahçesaray, Başkale, Çaldıran, Çatak, Edremit, Erciş, Gevaş, Gürpınar, Murâdiye, Özalp, Saray. Doğu Anadolu bölgesinin Yukarı Murad-Van bölümünde yer alan bir ilimiz. İl toprakları 42... | Bilgi

ilya, sapaina, lifli bitkiler oldukça fazladır. Çiçek türü olarak begonya, çanta çiçeği ve orkide yetişir. Bundan başka savanalar, çalılıklar, kaba damarlı bitkiler ve bodur ağaçlar boldur. Puma, jagar, tapir, kabuklu kertenkele, pessary, karıncayiyen, denizayısı, timsah, deniz kaplumbağası, yılan ve maymun bol miktarda mevcuttur. Papağan, flamankuşu (filamingo) ve kelebek türleri oldukça fazladır. Güve, sinek ve sivrisinek ise milyonlarcadır.
Ülkenin mâden kaynakları oldukça zengindir. Bakır en önemli mâden çeşididir. Gümüş, kurşun, çinko, demir, kadmiyum, selenyum, kalay, altın, tungsten, antimon, bizmut, tellür, mâden kömürü, baryum, tuz, kireçtaşı, mermertaşı ve alçıtaşı önemli mâdenlerdir. Kuzey bölgelerde petrol yatakları da mevcuttur.
Peru yeryüzü suları bakımından da zengindir. Mevcut üç drenaj sistemi, 50yi aşkın irili ufaklı nehirleri ihtivâ eder. Bütün bu nehirler asıl kaynak olan Amozon Nehrinin ayrılmış kollarıdır. Amozon Nehrinin uzunluğu yaklaşık 3700 kmdir. Bolivya sınırındaki Titicaca Gölü deniz seviyesinden 3810 m yüksek olup, yaklaşık 160 kmlik bir uzunluğa sâhiptir.
Nüfus ve Sosyal Hayat
Perunun nüfûsu yaklaşık olarak 22.950.000dir. Nüfûsun % 73ü şehirlerde yaşar. Nüfus yoğunluğu 14tür. Ülkedeki etnik gruplar arasında çoğunluğu teşkil eden Kızılderililer, nüfûsun % 45ini ihtivâ ederler. Nüfûsun % 40ına yakın bir bölümü melezdir. Geri kalanını ise Zenciler ve Asya

ASYA » Alm. Asien, Fr. Asie, İng. Asia. Dünyanın en büyük kıtası. Doğuda Pasifik Okyanusu, kuzeyde Kuzey Buz Denizi, güneyde Hint Okyanusu, batıda Avrupa kıtası ile çevrilidir. Avrupa kıtası ile olan sınırı kesin tespit edilmiş değildir. Eskiden Don Nehri, Asya ile Avrupa arasında sınır olarak ... | Bilgi

lı gruplar meydana getirir. Beyaz nüfûsun büyük bir bölümü İspanyol asıllıdır.
Resmî diller İspanyolca ve Quechua yerli dilidir. Nüfûsun çoğunluğunu teşkil eden Kızılderililerin üçte ikisi Quechua dilini kullanır. Bunlar genellikle Sierra bölgesinde yaşar. Titicaca Gölü ve Güney Sierrada yaşayan geri kalan Kızılderililer Aymara diliyle konuşurlar. Melezler ve beyazlar ise İspanyolca konuşurlar.
Nüfûsun çoğunluğu katoliktir. Halk arasında ırk, ekonomik seviye, sosyal hayat ve kültür seviyesi bakımlarından bâzı farklı sınıflar meydana gelmiştir. Kızılderililerin çoğunluğu fakir insanlardır. Avcılık ve tarımla geçinirler.
Okuma-yazma oranı% 72 dolaylarındadır. 1972

1972 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | '''1972''' | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 ==Olaylar== ===Dünyada olup bitenler=== *24 Mart - Gelmiş geçmiş en iyi filmlerden b... | Bilgi

yılında çıkarılan eğitim ve öğretim kânunundan sonra ilkokul mecbûrî ve diğer okullar serbest bırakılmıştır. Birçok özel okul mevcuttur. Ülkede 30 üniversite vardır. Bunların en meşhurları; Limadaki Millî Eğitim Üniversitesi, Millî Mühendislik Üniversitesi ve San Marcos Üniversitesidir.
Peru halkında, el sanatları bakımından daha çok seramik eşyâ yapımı önemlidir. Oyuncak lama yapımı, çeşitli kilim ve halı dokumacılığı, renkli kumaş yapımı ve lama, alpaka ve vikunyu (bir çeşit lama) yününden elbise örülmesi halkın uğraştığı başlıca sanat dallarıdır.
Ülkenin en gelişmiş şehri başşehir Limadır. Diğer önemli şehirleri Callao, Arequipa, Trujillo, İquitos, Cuzco ve Huancayodur.
Siyâsî Hayat
İdarî sistemi parlamenter demokrasi esaslarına dayanan bir merkezî cumhûriyettir. 1980 Peru Anayasasına göre biri başkan ve iki yardımcı başkan, halk oylamasıyla seçilir. Başkan, başbakanı ve bakanlar kurulunu tâyin eder. Başkan, seçilebilmesi için oyların en az % 50sini almak zorundadır.
Yasama gücü, kongrededir. Kongre iki meclislidir. Senato 60 üyeli ve Millet Meclisi 180 üyeli olup, seçime tâbidirler. Başkanlık ve kongre seçimleri her 5 yılda bir yapılır. 18 yaşını dolduranlar oy kullanabilir. İdarî olarak bir il ve 24 bölgeye ayrılmıştır. Birleşmiş Milletler üyesidir.
Ekonomi
Perunun ticârî ekonomisi geniş ölçüde minerallere, tarım ürünlerine ve endüstri ürünleri ve balıkçılığa dayanır. Ülkede yetişen başlıca tarım ürünleri pamuk, şekerpancarı, kahve, pirinç, patates, fasulye, mısır, arpa ve tütündür.
Peru, yeraltı kaynakları bakımından oldukça zengin bir ülkedir. Ülkenin başlıca mineralleri: Bakır,
gümüş, molibden, kurşun, petrol, çinko, demir, kadmiyum, kalay, altın, kömür, baryum, tuz, mermer, alçıtaşı, kireçtaşı, tellür, antimon, tungsten, selenyum ve bizmuttur. Ülkenin en önemli endüstrileriyse balık ve çelik endüstrileridir. Kıyılarında daha çok sardalya avlanır. Ülkenin diğer bir gelir kaynağı da kereste, kauçuk, kinin, koyu kırmızı gülağacı yağı ve Brezilya kestânesi gibi orman ürünleridir.
Peru sâhip olduğu mineraller ve hazırladığı balık yemekleriyle fazla ticârî bir gelire sâhiptir. İhrâcâtı teşkil eden başlıca ürünler: Bakır, balık yemekleri, kahve, demir, şeker, çinko, gümüş, kurşun, pamuk, altın ve yündür. 1993

1993 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl 1988 | 1989 | 1990 | 1991 | 1992 | '''1993''' | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 ==Olaylar== ===Dünyada olup bitenler=== *Çekoslovakya dağıldı. Slovakya ve Çek C... | Bilgi

yılı başında dış ticârette 3.3 milyar dolarlık bir ihrâcâta ulaşmıştır. İhrâcâtını daha çok Japonya

japonya » -Yüzölçümü: 337.000 km2 -Nüfusu: 123 milyon kişi -Başkenti: TOKYO Büyük okyanusun kuzey kesiminde yeralan adalardan oluşur. Bu yanardağ kökenli sık sık depremlerle sarsılan adalar zincirini sıradağlar ve volkanik dağlar oluşturur. Yeraltı gelir kaynaklarının az olması ve akaryakıtının % 99unu... | Bilgi

ve ABDye yapar.
Makina, gıdâ maddeleri, yakıt, yağlar, metalik olmayan bâzı mineraller, kimyevî ürünler ve çelik başlıca ithâlât mallarıdır. İthâlâtını daha çok ABD ve Alman

Alman » #REDIRECT Almanlar... | Bilgi

ya ile yapmaktadır.
Peru, Andean Ortak Pazar

pazar » Rize iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 314 kilometrekare, nüfusu 34.148 dir. Yüzeyi genel olarak ormanlarla kaplı sırtlardan ve yamaçlardan ibarettir. Bu sırt ve yamaçlar, çoklukla sarp ve dik meyillidir. İlçe halkının başlıca geçim kaynağı fındık, tütün ekimi ve meyveciliktir.İlçe merkezi 4.821 nüfu... | Bilgi

ı ülkelerinden biridir. Perudan başka Ekvador, Kolombiya, Venezuella ve Bolivyanın da bulunduğu pazar, üye ülkeler arasında gümrük muafiyeti ve ortak bir hâricî vergi sistemi getirmiştir.
Perunun ulaştırma şebekesi 19. yüzyıldan sonra gelişmiştir. Demiryollarının uzunluğu 3472 kmdir. 69.942 kmyi bulan karayollarının ancak % 11i asfalttır. Hava yolları ulaşımı 22 havaalanından sağlanır.

PERU

Güney Amerika

AMERİKA » Dünyanın ikinci büyük kıtası. Kuzey ve güney kutuplar arasında yer alan, doğusunda Atlas Okyanusu, batısında Büyük Okyanus, kuzeyinde Kuzey Buz denizi bulunan kara parçasıdır. Kuzeyden güneye olan uzunluğu 16.000 kilometre olup, yüzölçümü ise 42.000.000 kilometrekaredir. Tarihi Amerikayı ilk olara... | Bilgi

da bir Cumhuriyet. Kuzeyinde ekvator, doğusunda Brezilya

brezilya »   -Yüzölçümü: 8.511.000 km2 -Nüfusu  : 150 milyon kişi -Başkenti: BRESILLA Güney Amerikanın en büyük ülkesidir. Güney Amerikanın yaklaşık yarısını kaplar. Bitki örtüsünde Brezilyanın yoksullar bölgesi de denilen kuraklık tehdidi altındaki kuzeydoğu bölgesinden tropik... | Bilgi

ve Bolivya

BOLİVYA » DEVLETİN ADI ............................................ Bolivya Cumhuriyeti BAŞŞEHRİ .............................. .La Paz-Hükümet Merkezi Sucre NÜFUSU ...................................................................... 7.528.000 YÜZÖLÇÜMÜ ................................................ | Bilgi

, batısında Büyük okyanus bulunmaktadır. Yüzölçümü 1.290.000 kilometrekare, nüfusu 11.000.000 dir. Baş şehri Limadır.


Coğrafya : Peru

peru »   -Yüzölçümü: 1.285.000 km2 -Nüfusu  : 22 milyon kişi -Başkenti: LİMA Batısında kıyı şeridi, arkasında And dağları doğuda Montana Dağları ve Amazon Havzası yer alır. Tropikal iklim yaygındır, batıda ise çöl iklimi görülür. Ülke yeraltı kaynaklarının zenginliğine, balıkçılık ol... | Bilgi

yüzey şekilleri bakımından üç bölgeye ayrılır: Costa adı verilen kıyı bölgesi, kısmen ovalık, kısmen tepelik ve bataklıklar alanıdır. Bu bölgede pamuk ve şeker kamışı yetiştirilen en önemli ürünlerdir. Daha içerideki yaylalar halk dilinde “Sierra” adı ile anılır. Kıyıya paralel olarak uzanan And dağlarının meydana getirdiği bu bölge Perunun yükseltisi en fazla olan bölgesidir. Bu dağlık bölgenin yamaçlarından bir çok sular akar, verimi bol olan vadiler meydana getirir. Bu vadilerde ve yayla özelliğinde olan yerlerde pamuk ve pirinç yetiştirilmektedir. En içte kalan bölgelerde “Montana” adı verilen ormanlık bölgelerdir. İklimde bu değişik yüzey şekillerine uyar. Bu sebeple bazı bölgeler çok sıcak bazı yerler de özellikle dağlık yerler çok soğuk olur.


Tarih : Avrupa

AVRUPA » Okyanusya kıtasından sonra dünyadaki kıtaların en küçüğü. Avrupa sınırlarının, nereden başladığına dair, kesin bir sınır birliğine varılamamıştır. Ancak Hazar Denizinden Kuzey Buz Denizine kadar uzanan Ural Dağları Avrupadan sayılmaktadır. Avrupa; güneydoğuda Kafkas Dağları, Karadeniz... | Bilgi

lıların gelmesine kadar İncaların egemenliği altında bulunan peru 1532 yılında İspanyolların egemenliğine girmiş, 1818 de bağımsızlık kazanmıştır.

Peru

Peru, (İspanyolca

İspanyolca » | Bilgi

: Perú, Quechua

Quechua » | Bilgi

: Piruw, Aymara

Aymara » Resim:IslaDelSolFemmes.jpg|thumb|right|150px|Güneş Adası'nda Aymaralı kadınlar
Resim:Aymara-Language-Distributio.png|thumb|right|150px|Aymara toplumu ve dili
'''Aymara,''' Bir güney Amerika yerli kavmi ve konuştukları dil. Yaşam alanları And Dağları çevresi olup ağırlıklı nüfus Bolivya... | Bilgi

: Piruw) ya da resmî adıyla Peru Cumhuriyeti (İspanyolca

İspanyolca » | Bilgi

República del Perú, Quechua

Quechua » | Bilgi

: Piruw Mama Llaqta, Aymara

Aymara » Resim:IslaDelSolFemmes.jpg|thumb|right|150px|Güneş Adası'nda Aymaralı kadınlar
Resim:Aymara-Language-Distributio.png|thumb|right|150px|Aymara toplumu ve dili
'''Aymara,''' Bir güney Amerika yerli kavmi ve konuştukları dil. Yaşam alanları And Dağları çevresi olup ağırlıklı nüfus Bolivya... | Bilgi

: Piruw Suyu) Güney Amerika

Güney-Amerika » | Bilgi

'nın batısında bir ülke

ÜLKE » Alm. Land (n), Fr. Pays (m), İng. Country. Bir devletin hâkimiyet alanı. Devletin varlığını muhâfaza edebilmesi ve milletlerarası şahsiyetinin olması için bir ülkeye sâhip olması gerekir. Burada o devlete âit vatandaşlar yaşar ve sınırları belirlidir. Bir devletin ülkesi sınırlar içindeki kara, deni... | Bilgi

dir. Kuzeyde Ekvador

EKVADOR » DEVLETİN ADI .............. Ekvador Cumhuriyeti
BAŞŞEHRİ ............................................ Quito
NÜFûSU ...................................... 11.490.000
YÜZÖLÇÜMÜ ............................ 270.667 km2
RESMÎ DİLİ .................................... İspanyolca
DÎNİ ...... | Bilgi

ve Kolombiya

KOLOMBİYA » DEVLETİN ADI ...................................... Kolombiya Cumhûriyeti
BAŞŞEHİR ...................................................................... Bogota
NÜFÛSU .................................................................... 33.292.000
YÜZÖLÇÜMÜ .................................... | Bilgi

, doğuda Brezilya

brezilya »  
-Yüzölçümü: 8.511.000 km2
-Nüfusu  : 150 milyon kişi
-Başkenti: BRESILLA

Güney Amerikanın en büyük ülkesidir. Güney Amerikanın yaklaşık yarısını kaplar.
Bitki örtüsünde Brezilyanın yoksullar bölgesi de denilen kuraklık tehdidi altındaki kuzeydoğu bölgesinden tropik... | Bilgi

, güneydoğuda Bolivya

BOLİVYA » DEVLETİN ADI ............................................ Bolivya Cumhuriyeti
BAŞŞEHRİ .............................. .La Paz-Hükümet Merkezi Sucre
NÜFUSU ...................................................................... 7.528.000
YÜZÖLÇÜMÜ ................................................ | Bilgi

, güneyde Şili

şili »  
Yüzölçümü: 756.945 km2
Nüfusu     : 13 milyon kişi
Başkenti   : SANTIAGO DE CHILE

Ekonomisinin temeli madenciliğe dayanır.
Dış satımının yarısını bakır oluşturur.
İkinci zenginliği Atacama Çölündeki sodyum nitrat yatakları oluşturmaktadır.
Güney uc... | Bilgi

ve batıda Büyük Okyanus

Büyük-Okyanus » | Bilgi

'la sınırlıdır.

Coğrafya

Konum

Peru, kuzeyde Ekvador ve Kolombiya, doğuda Brezilya, güneydoğuda Bolivya, güneyde Şili ve batıda Büyük Okyanus ile sınırlı bir coğrafyada yer alır.

Tabii bölgeler

Peru tamamen değişik iklim bölgelerine sahiptir.

Costa

Costa » | Bilgi

(Kıyı) – Ülkenin yaklaşık % 11'i

Sierra

Sierra » | Bilgi

(Andlar

ANDLAR » Güney Amerikanın Pasifik sahilleri boyunca uzanan 8.900 km ile dünyanın en uzun ve yüksek dağ silsilelerinden biri. Venezuela, Kolombiya, Ekvador, Peru, Bolivya, Şili ve Arjantinin bazı kısımlarını kaplar. Andlar, güneyden kuzeye doğru; Patagonya Andları, Or... | Bilgi

, Yüksek kesimler) – yaklaşık %15

Selva (Yağmur Ormanı

Yağmur-Ormanı » | Bilgi

) ve Montaña (Sis Ormanı) – yaklaşık % 64

Costa

=Costa

Costa » | Bilgi

Humboldt Akıntısı

Humboldt-Akıntısı » | Bilgi

'nın etkisi altında olup, tarımın sadece Andlar

ANDLAR » Güney Amerikanın Pasifik sahilleri boyunca uzanan 8.900 km ile dünyanın en uzun ve yüksek dağ silsilelerinden biri. Venezuela, Kolombiya, Ekvador, Peru, Bolivya, Şili ve Arjantinin bazı kısımlarını kaplar. Andlar, güneyden kuzeye doğru; Patagonya Andları, Or... | Bilgi

'dan gelen nehirler boyunca ve nehir vaha

VAHA » Alm. Oase (f), Fr. Oasis (f), İng. Oasis. Çöllerdeki sulak ve bitkili yerler. Çölün ortasında su ve yeşilliğin bulunmadığı belli yerlerde hayat fışkıran vahalara tesadüf etmek mümkündür. Su bulunan bu yerlerde bitkiler yetiştiği gibi insanlar da yerleşip barınırlar. Yeraltı sularının bulunduğu, arte... | Bilgi

larında mümkün olduğu, geniş ölçüde bir kıyı çölü

ÇÖL » Alm. Wüste (f), Fr. Déserf (m), İng. Desert. Bitki örtüsünün hiç bulunmadığı veya çok seyrek olduğu geniş arâzi. Çöl terimi, daha çok kurak yerler için kullanılan bir terimdir. Çöller, kumlu ve susuz arâziler hâlindedir. Yeryüzünde, bulunduğu yerlerde geniş alanları kaplamaktadırlar.
Çöller, bulund... | Bilgi

dür.

Peru'nun güneyinde, Şili

şili »  
Yüzölçümü: 756.945 km2
Nüfusu     : 13 milyon kişi
Başkenti   : SANTIAGO DE CHILE

Ekonomisinin temeli madenciliğe dayanır.
Dış satımının yarısını bakır oluşturur.
İkinci zenginliği Atacama Çölündeki sodyum nitrat yatakları oluşturmaktadır.
Güney uc... | Bilgi

sınırında dünyanın en kurak çölü olan Atacama Çölü

Atacama-Çölü » | Bilgi

başlar. Costa'nın güney kısımlarında başkent Lima

Lima » '''Lima''', bir Güney Amerika ülkesi olan Peru'nun başkentidir.Büyük Okyanus kıyısında bir liman olan Callao'dan 12km içeride ,rimac nehri üzerinde kurulmuştur.Peru'nun siyaset ,endüstri ve bilim merkezi olan lima ''krallar'ın şehri'' olarak tanımlanmıştır çünkü bu şehrin kurulacağı yer ... | Bilgi

'ya kadar olan kesimde, yani kıyı şeridinin yaklaşık yarısında, yıl boyunca olan yağmur düşüşü sıradışı ölçüde enderdir.

Lima'nın kuzeyinde zemin kalitesi ve yağmur düşüşü biraz artar ki böylelikle tarım imkanı nehir vahalarının dışında da mümkün olur. Isı kışın 12 °C ve yazın 35 °C arasında oynar.

Lima'nın yanında kıyıdaki büyük şehirler (kuzeyden güneye) Tumbes

Tumbes » | Bilgi

, Sullana

Sullana » | Bilgi

, Piura

Piura » | Bilgi

, Chiclayo

Chiclayo » | Bilgi

, Trujillo

Trujillo,-Peru » | Bilgi

, Chimbote

Chimbote » | Bilgi

, Huaral

Huaral » | Bilgi

, Pisco

Pisco,-Peru » | Bilgi

, Ica

Ica » | Bilgi

, Nazca

Nazca » Image:Nazca graven.jpg|right|thumb|250px|Mumyalarıyla bir Nazca mezarı

'''Nazca''' ya da okunuşuyla Naska Peru’nun güneyindeki bir bölgenin, bir kentin ve burada yeşermiş İnka-öncesi bir uygarlığın adıdır.

Yaklaşık 2800 yıl önce doğduğu sanılan bu uygarlık günümüzde Nazca Çizgileri... | Bilgi

'dır.

=Sierra

=şehri yakınları]]
İnce kıyı bölgesinin ardında Sierra başlar. Burası, uzun vadilerle kesintiye uğrayan (isp. callejón veya valle) Andlar

ANDLAR » Güney Amerikanın Pasifik sahilleri boyunca uzanan 8.900 km ile dünyanın en uzun ve yüksek dağ silsilelerinden biri. Venezuela, Kolombiya, Ekvador, Peru, Bolivya, Şili ve Arjantinin bazı kısımlarını kaplar. Andlar, güneyden kuzeye doğru; Patagonya Andları, Or... | Bilgi

ın çok sayıda dağ sırasından oluşur. Bütün Andlar bölgesinde tipik olan, derin kesimli vadiler (Kanyon

KANYON » Alm. Canon (m), Fr. Canon (m), İng. Canyon. Sarp, kayalık kenarları arasına sıkışmış vâdi. Bir akarsuyun yeri oyması neticesinde meydana gelen dar ve dolambaçlı boğaza da kanyon adı verilir. Yeryüzündeki bu çeşit yerlere dendiği gibi, deniz diplerindeki keskin yamaçlı vâdilere de bu ad verilir. Kany... | Bilgi

lar) ve dağ zincirlerinde büyük nehirlerle oluşan Kordiller

Kordiller » | Bilgi

in doğu ve batı yakasındaki aralıklardır (isp:Pongo).

Andlar'daki tipik kesit, kendini merkezi bölge Ancash

Ancash » | Bilgi

'da gösterir. Batıdan doğuya „Kara Kordiller“ 'ini (Cordillera Negra

Cordillera-Negra » | Bilgi

, yaklaşık 5.000 m kadar) Callejón de Huaylas

Callejón-de-Huaylas » | Bilgi

(3.000 m civarında) takip eder. Sonraki dağ sırası "Beyaz Kordiller" 'dir (Cordillera Blanca

Cordillera-Blanca » | Bilgi

). Burada Peru'nun en yüksek dağı Huascarán

Huascarán » {{Dağ
| Dağ adı = Huascarán
| Dağ resmi = Cristo redentor.JPG
| Resim altı =Huascarán'ın Yungay köyünden görünüşü
| Diğer ad = Nevado Huascarán
| Konum = Cordillera Blanca, Peru
| Koordinat = 9°7'17¨G, 77°36'32¨B
| Sıradağ = Andlar
| Yükseklik = 6.768
| Çıkıntı =
| Tür =
| Son pat... | Bilgi

(6.768 m) bulunur. Doğu istikametine devam ederek Callejón de Conchucos

Callejón-de-Conchucos » | Bilgi

uzanır (Amazonlar

Amazon-Nehri » | Bilgi

'ın bir kaynak nehri olan Marañón

Marañón » | Bilgi

ile beraber). Sonrasında diğer dağ zincirleri ile devam eder.

En yüksek dağlar, Nevado Huascarán

Nevado-Huascarán » | Bilgi

(6.768 m), Yerupajá

Yerupajá » {{Dağ
| Dağ adı = Yerupajá
| Dağ resmi =Yerupaja Grande.jpg
| Resim altı =
| Diğer ad = Nevado Yerupajá
| Konum = Huaraz (Cordillera Huayhuash), Peru
| Koordinat = 10° 16' G, 76° 54' B
| Sıradağ = Andlar
| Yükseklik = 6.635 m
| Çıkıntı =
| Tür =
| Son patlama =
| Jeolojik yaş =
| İ... | Bilgi

(6.634 m), Coropuna

Coropuna » | Bilgi

(6.425 m), Ampato

Ampato » | Bilgi

(6.310 m), Chachani

Chachani » | Bilgi

(6.075 m) ve yanardağ Misti

Misti » {{Dağ
| Dağ adı = Misti
| Dağ resmi = El misti.jpg
| Resim altı =
| Diğer ad =
| Konum = Peru
| Koordinat = 16°17'40¨G, 71°24'32¨B
| Sıradağ = Andlar
| Yükseklik = 5.822 M
| Çıkıntı =
| Tür = Stratovolkan
| Son patlama = 1784
| Jeolojik yaş =
| İlk çıkış =
| En kolay rota = tırm... | Bilgi

'dir (5.822 m).

Ülkenin kuzeyinde Andlar kar sınırına ulaşmaz ve bitki örtüsü çok zenginken (Páramo

Páramo » | Bilgi

İklim Zonu), orta bölgelerde kendini çok dik, kısmen geniş vadiler ve sürekli kar ve buzul

buzul » Yüksek dağların ve kutup bölgelerinin erimeyen karlarının dağ yamaçlarından aşağı doğru inen buz ırmağı ve buz alanlarına verilen ad.


Sıcaklığı az olan yerlerde eriyemeyerek biriken karlardan meydana gelen buzullar, yaz mevsimlerinde akarsuları beslediklerinden, ekonomik bakımından büyük değer ... | Bilgi

larla kaplı yüksek dağlar olarak gösterir. Peru'nun orta güneyinde (Başkent Lima'nın enleminden itibaren) tabiat kendisini 3.000 ve 4.000 metre aralığında tepelik olarak gösterir. 5000 m'den yüksek dikkat çekici karla kaplı masif dağ sayısı azdır.

Bu enlemden güneye doğru, kısmen aktif olan konik volkan Ubinas

Ubinas » {{Dağ
| Dağ adı = Ubinas
| Dağ resmi = Ubinas volcano.jpg
| Resim altı = Ubinas'ın batıdan görünümü
| Diğer ad =
| Konum = Peru
| Koordinat = 16°21'18¨G, 70°54'11¨B
| Sıradağ = Andlar
| Yükseklik = 5672 m
| Çıkıntı =
| Tür = Stratovolkan
| Son patlama = 2006
| Jeolojik yaş =
| İlk... | Bilgi

sahne alırken, beraberinde daha az dik olan dağ sıraları ve bunların arasında kalan tepelik yüksek plato görüntüsüne sahip And Dağları zincirleri, kuvvetli ölçüde yayılım gösterir. Ülkenin güneyinde (Arequipa

Arequipa » | Bilgi

, Puno

Puno » | Bilgi

, Moquegua

Moquegua » | Bilgi

ve Tacna

Tacna » | Bilgi

Bölgeleri'nde) özellikle yüksek platonun belli ölçüde düz kısmı kendini gösterir. Burafa, tipik görüntüsünü Titikaka Gölü

Titikaka-Gölü » | Bilgi

çevresinde alan, Altiplano

Altiplano » | Bilgi

adı verilen plato oluşur.

Ortalama yıllık ısı derecesi 3.300 m yükseklikte 11 °C'dir. Bazen, yağmur bakımından fakir bölgelerde Ekim'den Nisan'a kadar kuvvetli yağışlar beklenebilir. Bu bölgedeki büyük şehirler (kuzeyden güneye) Cajamarca

Cajamarca » | Bilgi

, Huaraz

Huaraz » | Bilgi

, Cerro de Pasco

Cerro-de-Pasco » | Bilgi

, Huancayo

Huancayo » | Bilgi

, Ayacucho

Ayacucho » | Bilgi

, Cusco

Cusco » Resim:Location of the city of Cusco in Peru.png|thumb|Cusco'nun coğrafi konumu
'''Cusco''' ('''Cuzco''' da denir, Quechua Dili'nde '''Qusqu''' veya '''Qosqo'''), Orta Peru'nun And Dağları platosunda bir şehir olup, aynı isimli eyaletin başkentidir. 3.416 m yükseklikte bir konumdaki C... | Bilgi

, Puno

Puno » | Bilgi

ve Arequipa

Arequipa » | Bilgi

'dur.

Cusco yakınlarında efsanevi İnka şehir harabesi Machu Picchu

Machu-Picchu » | Bilgi

bulunur.

=Selva

=]]
Andlar

ANDLAR » Güney Amerikanın Pasifik sahilleri boyunca uzanan 8.900 km ile dünyanın en uzun ve yüksek dağ silsilelerinden biri. Venezuela, Kolombiya, Ekvador, Peru, Bolivya, Şili ve Arjantinin bazı kısımlarını kaplar. Andlar, güneyden kuzeye doğru; Patagonya Andları, Or... | Bilgi

'ın doğusunda Yağmur Ormanları bölgesi „Selva“ başlar. Ilıman iklimin hüküm sürdüğü tropik dağ ormanı mevcut olduğundan burada geçiş yumuşak olur.

Isı farklılıklarının az olduğu bölgelerde yıllık ortalama sıcaklık yaklaşık 26 °C olup, yıllık yağış miktarı 3.800 mm'ye ulaşır. Burada, Brezilya'ya doğru Amazon Havzası

Amazon-Havzası » | Bilgi

'ndan akan Amazonlar

amazonlar » Eski Yunanlılara göre Küçük Asyanın kuzey-doğusunda Termes çayı civarında (Samsun tarafları) oturan ve komşu memleketlere birçok seferler yapan savaşçı kadınlar. Efsanelere göre bunlar


M.Ö. on ikinci yüzyıla kadar yaşamış. Anadolunun birçok yerlerinde savaşmış. Yunanistana da ... | Bilgi

ın diğer kaynak nehirleri doğar.

Peru Yağmur Ormanları sık ve neredeyse balta girmemiştir. And Dağları'ndan çıkarak geniş kıvrımlarla Amazonlar'a akan nehirler, orman derinliklerinden geçen tek ulaşım damarlarıdır.

Bu bölgenin büyük ve turizm için önemli olan şehirleri Iquitos

Iquitos » {| class="infobox geography" style="width: 23em;"
| class="mergedtoprow" align="center" colspan="2" style="font-size:1.2em;" | '''İquitos'''
|- class="mergedrow"
|class="maptable" align="center" colspan="2" style="padding: 0.4em 0.8em 0.4em 0.8em;"|
{| width=100% style="text-align:center; margin:0 ... | Bilgi

ve Puerto Maldonado

Puerto-Maldonado » | Bilgi

'dur. Iquitos'a Lima'dan kara yolu ile ulaşmak mümkün olmayıp, ulaşım uçak ya da vapurlarla olur. Puerto Maldonado'ya uçak (1 ½ saat Lima; ½ saat Cuzco), vapur ya da kara vasıtasıyla ulaşılabilir. Bölgedeki diğer büyük şehirler (kuzeyden güneye) Tarapoto

Tarapoto » | Bilgi

, Tingo María

Tingo-María » | Bilgi

ve Pucallpa

Pucallpa » | Bilgi

'dir.

Akarsular

Peru'nun önemli nehirleri Amazonlar

amazonlar » Eski Yunanlılara göre Küçük Asyanın kuzey-doğusunda Termes çayı civarında (Samsun tarafları) oturan ve komşu memleketlere birçok seferler yapan savaşçı kadınlar. Efsanelere göre bunlar


M.Ö. on ikinci yüzyıla kadar yaşamış. Anadolunun birçok yerlerinde savaşmış. Yunanistana da ... | Bilgi

ve onun kaynak nehirleri olan Río Apurímac

Río-Apurímac » | Bilgi

, Río Urubamba

Río-Urubamba » | Bilgi

, Río Ucayali

Río-Ucayali » | Bilgi

ve Río Marañón

Río-Marañón » | Bilgi

ile Amazonlar'ın yan kolları olan Napo

Napo » | Bilgi

, Putumayo

Putumayo » | Bilgi

ve Huallaga

Huallaga » | Bilgi

'dur.

Peru'nun en büyük ve en önemli gölleri ise And Dağları arasındaki Titikaka Gölü

Titikaka-Gölü » | Bilgi

ile Lago Junín

Lago-Junín » | Bilgi

'dir.

Flora ve fauna

Peru'nun florası çok değişken ve çok yüzlüdür. Kurak ve kumlu kıyı düzlüklerde sadece az miktar otlar ve çalılar büyür. Buna karşın yağmur ormanları bölgesinde büyük bir bitki bolluğu bulunur. Bu bitki örtüsünün başlıca temsilcileri kauçuk

KAUÇUK » Alm. Kautschuk (m), Gummi (m,n), Fr. Caoutchouc (m), İng. Rubber. Daha çok sütleğengiller (Euphorbiaceae) familyası bitkilerinde, ayrıca Compositae, Apocynaceae ve Asclepiadaceae familyaları bitkilerinde bulunan lateks (bitkilerde süt görünümünde özsu)in kurutulmasıyla elde edilen ürün. Kauçuğun adı... | Bilgi

, tesbih ağaçları

tesbih-ağacıgiller » | Bilgi

, vanilya bitkileri

Vanilya » {{Taksokutu
| renk = lightblue
| ad = ''Vanilya''
| resim = Vanilla planifolia 1.jpg
| image_width = 240px
| resim_bilgi = ''Vanilla planifolia''
| alem = Plantae
| bölüm = Magnoliophyta
| sınıf = Liliopsida
| takım = Asparagales
| familya = Orchidaceae
| altfamilya = Epidendro... | Bilgi

dir. Yüksek dağlık kesimde doğa şartları sebebiyle az bitki çeşitliliği mevcuttur. Burada başlıca olarak, kaktüs

KAKTÜS » Kurak ve sicak ülkelerde yetisen bir agaç. Yapraksiz ve iri kalin dilimli, dikenli yaprakli cinsleri vardir. Dev kaktüsü denen çesidi 10-15 metre kadar yükselir. Büyük çalilar halinde olanlari, sicak ülkelerde, tarla duvari halinde bol yetistirilir. Küçük boyda olanlari süs bitkisi olarak saksilarda... | Bilgi

ler,mesquite

mesquite » | Bilgi

ler gibi kurak bölge bitkileri (Xerophyt

Xerophyt » | Bilgi

) vardır.

Peru'nun hayvan dünyası da aynı şekilde florası gibi çok çeşitlilik sunar. Sahil düzlüklerinde ve sahil önlerindeki adaların kıyılarında martı

Martı » {{diğer anlamı|Martı (oyun)}}
{{Taksokutu
| renk = Lightblue
| ad = Martı
| resim = Helgoland Möwe beringt 22106s.jpg
| resim_bilgi = Ringa martı (''Larus argentatus'')
| alem = Animalia (Hayvanlar)
| şube = Chordata (kordalılar)
| sınıf = Aves (Kuşla... | Bilgi

lar, ötleğen

Ötleğen » #REDIRECT ötleğengiller... | Bilgi

ler, akrep

akrep » Örümcekgiller alt sınıfının bir takımı. Baş ve göğüs birleşik bir durumdadır. Karınları yedi geniş ve altı dar halkadan meydana gelmiştir. Kuyruğu meydana getiren bu halkalarının son halkasındaki Akrepin zehir bezleri ve eğrilmiş bir iğnesi bulunur.


Genel olarak sıcak bölgelerde bulunurlar. Gün... | Bilgi

ler, yüzgeçayaklılar

Yüzgeçayaklılar » {{Taksokutu
| renk = lightgreen
| ad = Yüzgeçayaklılar
| resim = Moenchsrobbe 1.jpg
| resim_bilgi = Bayağı fok (''Phoca vitulina'')
| alem = Animalia (Hayvanlar)
| şube = Chordata (Kordalılar)
| sınıf = Mammalia (Memeliler)
| takım = Ca... | Bilgi

ve penguenler

penguen-(kuş) » | Bilgi

yaşar. Peru'nun sahil sularında başlıca olarak sardalya

Sardalya »
«Sardalya» görünüşte ringa balığına benzeyen, fakat aslında 18-20 santim veya en fazla 25 santim uzunluğunda, daha ufak ve daha kalın bir balıktır. Sırtı mavimsi - yeşil, yanları ve karnı gümüşümsü beyaz, solungaç kapakları altın parıltılı ve koyu renk çizgilidir. Akdeniz ve Kuzey Afrika... | Bilgi

lar, istakoz

istakoz » Kabuklu hayvanlardan. Rengi koyu yeşil, koyu mavidir. 35 santimetre uzunluğunda, 5 kilo ağırlığında olanları vardır. Beş çift olan ayaklarının en öndeki ilk çifti ötekilerden daha büyüktür ve meydana getirdiği r makasları aracılığı ile avlanmasını sağlar. Türkiye denizlerinde özellikle Boğaziç... | Bilgi

lar, ve uskumru

Uskumru »
Uskumru da tıpkı Akdenize öz akrabası kolyoz (Scomber colias) gibi 40 - 50 santimlik uzunluğu ve kuyruk yüzgeci sapının iki yanında yer alan ve balığın sudaki dengesini sağlayan iki küçük çıkıntıdan tanınır. Sırtının rengi mavi-yeşil, karnı gümüşidir, sırtı ile yanları siyah yollar ve lekele... | Bilgi

lar bulunur. Doğuda bereketli bölgelerdeki hayvanlar örneğin armadillo

Armadillo » {{Taksokutu
| renk = lightgreen
| ad = Armadillo
| resim = Armadillo.jpg|thumb
| image_width = 240px
| resim_bilgi =Dokuz şeritli armadillo
| statü =
| alem = Animalia
| şube = Chordate|Chordata
| sınıf = Mammalia
| takım = Xenarthra
| familya = Dasypodidae
| cins =
| altbaş... | Bilgi

, timsah

Timsah »





Sürüngenlerden bir hayvan. Sıcak bölgelerin akarsularında yaşar. İri bir hayvandır. Kalın ve kabuksu bir derisi, uzun kuyruğu vardır. Kertenkelenin çok iri bir benzeridir. Sıcak ülkelerde, avlanmak ya da çeşitli maksatlarla akarsu boylarında dolaşan insanlar için, büyük tehlikeler meydana ge... | Bilgi

lar, jaguar

Jaguar » YENİ DÜNYANIN EN BÜYÜK KEDİSİ

JAGUAR

JAGUAR (Panthera (Jaguar rius) onca), Yeni Dünyanın en büyük kedisidir. Bu kuvvetli hayvan kuyruğuyla birlikte 180-240 santim uzunluğunda ve 125 kilo ağırlığında olabilir. Meksika ve orta Amerika milletlerinin jaguara, «eltigre» yani «kaplan» de... | Bilgi

lar, puma

Puma » {{Diğer anlamı|Puma (anlam ayrım)}}
{{Taksonomi
| Ad = Puma
| Bilimsel ad = Puma concolor
| İlgili takson = Tür
| İlgili otorite = Carolus Linnaeus|Linnaeus, 1771
| Kırmızı Liste kategorisi = NT
| Kırmızı Liste sürümü = 3.1
| Kırmızı Liste sayfası = 18868
| Resim = Puma_10.jpg
| Resim al... | Bilgi

lar ve flamingo

Flamingo » {{Taksokuş
| ad = Flamingo
| resim = Lightmatter_flamingo2.jpg
| resim_bilgi = Karayip flamingosu (''Phoenicopterus ruber'')
| alem = Animalia
| şube = Chordata
| sınıf = Aves
| takım = '''Phoenicopteriformes'''
| takım_yazar = Max Fürbringer|Fürbringer, 1888
| familya = '''Phoen... | Bilgi

lardır. Peru'nun milli hayvanı And kaya horozu

And-kaya-horozu » | Bilgi

(Rupicola peruviana) Manu Miili Parkı

Manu-Miili-Parkı » | Bilgi

'nda bulunur.

Yönetsel yapılanma ve şehirler

Peru, 26 bölüme (Departamentos), 195 eyalete (Provincias) ve 1.828 mıntıkaya (Distritos) ayrılmıştır. Ülkenin 2002 yılındaki bölgeselleşmesinden beri departamentolar, seçili organları olan özerk idari birimlerdir. Ülke çapında ilk bölgesel seçimler Kasım 2002 tarihinde gerçekleşmiştir. Ülkenin bölgelere (Regiones) ayrılması da planlanmış olmakla birlikte, 30 Ekim 2005 tarihindeki referandumda, 16 depertamentonun halkının % 78'i 5 bölgede (Norte, Nor Centro Oriente, Ica-Huancavelica-Ayacucho, Cusco-Apurímac ve Arequipa-Puno-Tacna) biraraya gelmeye karşı olduğunu beyan etmiştir.Bölgeler:


Peru'nun büyük şehirleri şunlardır: Lima (7.363.069 nüf.), Trujillo (861.044), Arequipa (860.000), Callao (824.329), Chiclayo (634.600) ve Iquitos (400.000).


Ayrıca bakınız: Peru'daki şehirler listesi

Nüfus

'da bir çiçek satıcısı kadın, buradaki Quechua halkın tipik kıyafeti ile görülüyor]]'da geleneksel kıyafetleri içinde bir erkek.|left]]
Peru, Bolivya ve Guatemala'nın yanında nüfus çoğunluğu kızılderili halkın olduğu üç ülkeden biridir. Nüfusun yüzde 45'i kızılderili kökenlidir. Bunlar ağırlıklı olarak Quechua (% 40) ve Aymará (% 5) konuşan halklara aittir. % 37 melez olan halkın, % 15 kadarı Avrupa kökenli, geri kalan % 3 ise kısmen Afrika kısmen ise Asya kökenlidir.

Kırsal kesimden kaçış ile oluşan ve nüfüsun yaklaşık üçte birinin yoğunlaştığı başkente olan, yüksek sayıdaki göç, beraberinde büyük sosyal problemler getirir. Yerli halkın hatırı sayılır bir kesmi Lima'da, yoksulluk sınırının altında ya da kıyısında yaşar. Etnik kültürlerin zıtlıkları ve sosyo-politik eşitsizlik sebebiyle, halkın yetersiz geçim ve temin şartları meydana gelir. Bunu, temel ihtiyaç maddelerinin ithalatı ve döviz harcamaları takip eder.

İkibuçuk milyon Perulu sürekli olarak göçmen vaziyette başta ABD, Avrupa ve Japonya olmak üzere yurtdışında yaşar.

Tarihçe

Peru bin yıllar boyunca Pre-İnka kültürüne sahip olan bir ülkedir. İlk göç eden yerleşimciler, M.Ö. 20.000 ile 10.000 yıllarına kadar bugünkü Peru'nun olduğu bölgeye gelmişlerdir. M.Ö. 4000 yıllarında tarla kurmaya ve hayvan yetiştirmeye başlarlar. Bugün halen daha ayırt edilebilen en eski kültür, M.Ö. 800 ile M.Ö. 300 yıllarına kadar var olmuş olan Chavín de Huántar'dır. Titikaka Gölü çevresinde M.Ö. 1. yüzyıldan itbaren M.S. 1000 yılına kadar Tiahuanaco kültürü oluşur. Sahilde, And nehirlerinin sulak alanlarında M.S. ilk binyılda Lambayeque Bölgesi civarında Mochica gibi farklı kültürler oluşur. İnka Krallığı'ndan önce, gelişmiş şehir kültürü olan Chimú'nun başkenti Chanchan'dı

İnka Krallığı 1200 civarında oluşur ve 1532'ye kadar bugünkü Kolombiya, Ekvador, Peru, Bolivya, Arjantin ve Şili'nin büyük kısmına genişler. Peru'nun yüksek platosunda bulunan Cusco şehri İnka Krallığı'nın başkentidir.

İspanyollar 1532'den itibaren bu ülkeyi fethederler ve İspanya Krallığı adına Peru Valiliği'ni kurarlarlar ki bu valilik, zirvesine ulaştığında bugünkü Panama'dan, kıtanın en güney noktasına kadar ulaşmıştır.

1821'de ülke José de San Martín ve Simón Bolívar tarafından kurtarılır ve bağımsızlığını kazanır. Bununla birlikte isyanlar ve iç savaşlar modern bir devletin gelişmesine engel olurlar.

Bugünkü Peru milli arması 25 Şubat 1825'de milli kongrenin kanunuyla kabul edilir. Çizimi parlamenter José Gregorio aittir.civarında Şili ve Peru arasındaki deniz muharebesi]]
1879 yılında Güherçile Savaşı patlak verir. Şili ve Bolivya bağımsızlıklarını ilan ettikleri zamandan beri Antofagasta üzerinde tartışma halindedirler. Peru tartışmalı bölgede çok sayıda guano ve maden şirketine sahiptir. Bolivya Peru'ya birlik olma halinde Antofagasta'da ekonomik ayrıcalıklar teklif eder. Ayrıca Peru, İspanyol valiliğinin kolonyal zamanında devraldığı politik ve ekonomik öncelikli pozisyonunun, Güney Pasifik'te Şili tarafından tehlikede olduğunu görmektedir. 1874'de Şili'ye karşı Bolivya ile beraber gizli bir pakt kurulur. Bu pakt yine de Şili'nin zaferine engel olamaz. Bolivya kaybedilen çok sayıdaki muhaarebeden sonra 1880 yılında savaştan çekilir ve Antofagasta Bölgesi üzerindeki hak iddiasından tamamen vazgeçer. Şili bu arada kuzeye doğru ilerleyerek Peru bölgesi Tarapacá'a girmiş ve Peru'ya ateşkes ve barış antlaşması teklif etmiştir. Peru yine de Tarapacá'yı Şili'ye bırakmayı reddeder. Şili takip eden yıllarda yeni bir savaş başlatarak, 1881'de Peru ordularını tahrip ettikten sonra Başkent Lima'ya girer. Resmi hükümet lağvedilerek, Şilili General Patricio Lynch ülke valisi olarak tayin edilir. Bununla birlikte Miguel Iglesias ve Andres Caceres gibi bazı Perulu generaller kurtularak, Doğu ve Kuzey Sierra'da, başarısı şüpheli organize bir gerilla savaşı yürütmeye çalışırlar. Caceres son bir kurtuluş mücadelesinde bulunmak için Temmuz 1883'de 1500 kişilik konvansiyonel bir bölük kurmayı başarır. Kuşkusuz Şilili Albay Alejandro Gorostiaga Huamachuco Muharebesi'de son umutları yıkar. Saveş kesin olarak kaybedilmiştir. Ekim 1883'de Ancon Barış Antlaşması ile savaşa son verilerek Tarapaca ve Tacna Şili'ye bırakılır ve Şili Ordusu Peru'dan çekilir.

1968'de Juan Velasco Alvarado altındaki bir askeri cunta kansız bir darbe ile hükümeti devralarak, toprak ve ekonomik reformlarla sosyal bir sistem getirmeğe çalışır. General Velasco 1975'de General Francisco Morales Bermúdez tarafından düşürülürülerek, yeniden müteşebbis yanlısı bir yön izlenir. 1980'de, 1968 yılında düşürülen Fernando Belaúnde Terry seçilmiş başkan olarak yönetimi devralır ve yeniden iktidara gelir.Terry, devletleştirlen şirketleri tekrar özel teşebbüse devreder.

1980li yıllarda sol yanlısı gerilla örgütü Aydınlık Yol („Sendero Luminoso“) hükümete karşı silahlı bir savaş başlatır. Her iki taraf da, sivil halka karşı kendi taraflarına disipline etmek için, acımasız bir harekat yürütür. Aydınlık Yol'un faaliyetleri 1990lı yıllara kadar devam eder. Ülkenin diğer sol gerilla hareketi Movimiento Revolucionario Túpac Amaru sivil halka karşı şiddeti reddeder.

Siyaset

Hükümet, temsili özellik taşıyan, merkezi olmayan ve kuvvetler ayrılığı prensibine göre yapılanmıştır. Devletin öncelikli ilgi alanı ülke güvenliğinin savunulması, halkın güvenlik tehditinin korunması ve genel refahın tesis edilmesidir. Bununla birlikte dış iktisadi başarılara rağmen, politik, sosyal ve ekonomik problemler mevcuttur.
Politik reformlar henüz sağlam değildir

Peru 1980

1980 »
19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl
1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | '''1980''' | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985

Olaylar

*2 Ocak - Türkiye'de ordu, hükümete uyarı mektubu verdi.
*9 Ocak -... | Bilgi

'den beri Başkanlık Cumhuriyeti olarak tanımlanmasına rağmen demokratikleşme süreci şu ana kadar çok az sağlam bir yapıya oturur. Bu yüzden uluslararası insan hakları yardım kuruluşları, 2000 yılındaki seçim kampanyasında hatırı sayılır ölçüde düzensizlikler tespit etmiştir. Seçim kampanyalarında vergi gelirleri kullanılmış ve de askerler seçim yerlerinde yalnızca tarafsız gözlemci olarak bulunmamışlardır. Bundan başka, gayret edilen ülkenin merkezkaç- bölgesel yönetim anlayışı, şu ana kadar filizlenmekten öteye gidememiştir. Ayrıca devlet gelirleri halen başkent Lima'ya akmakta ve buradaki devlet organizasyonları vasıtasıyla tek tek komünlere pay edilmektedir. Gayret edilen yerelleşme ile devlet, merkezi yönetimin terk edilmesinin ve yerel bağımsızlığın, ülkenin ekonomik gelişiminde pozitif etkisi olacağı vaadinde bulunur.

Başkanın görevleri

1993

1993 »
19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl
1988 | 1989 | 1990 | 1991 | 1992 | '''1993''' | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998

Olaylar

Dünyada olup bitenler

*Çekoslovakya dağıldı. Slovakya ve Çek C... | Bilgi