Evrim
Biyolojide evrim, canlı türlerinin nesilden nesile değişime uğrayarak ilk halinden farklı özellikler kazanmasıdır. Evrim, bir canlı popülasyonunun genetik kompozisyonunun zamanla değişmesi anlamına gelir. Tarihçe Mitolojik insan tarihinde de rastlanıldığı gibi, bir olgunun ortaya çıkışında bileşenle
Evrim hakkında bilgi
BiyolojiBİYOLOJİ » Alm. Biologie (f), Fr. biologie (f), İng. biology. Eski Latince, bios (hayat) ve logos (bilim) kelimelerinin birleşiminden ibaret olup, canlılar bilimi anlamına gelmektedir. Canlıların yapısı, davranışları, birbirleri ve çevreleriyle olan ilişkileri, yeryüzündeki dağılışları, çeşitlilikleri ve... | Bilgi
de
evrim,
canlıCanlı » #redirectCanlılar... | Bilgi
türTür » '''Tür''', ortak özellikler taşıyan ve kendi aralarında döllenerek üreyebilen akraba canlıları içeren biyolojik grup.
Türlerin sınıflandırılmasında uluslararası ikili adlandırma sistemi benimsenmiştir. Bu sisteme göre her yeni türe Latince bir cins birde tür adı verilir. Bu adlardan ilki ta... | Bilgi
lerinin nesilden nesile değişime uğrayarak ilk halinden farklı özellikler kazanmasıdır. Evrim, bir canlı
popülasyonpopülasyon » | Bilgi
unun genetik kompozisyonunun zamanla değişmesi anlamına gelir.
Tarihçe
MitolojiMitoloji » foto:rs517078360439999.jpg---yazi:Mitolojik Tanrı Figürleri---yon:RightYunancada söz, öykü anlamına gelen mitos (mythos), ilkel insan topluluklarının evreni, yeryüzünü ve tabiat olaylarını kişileştirerek yorumlama ve henüz sırrını çözemedikleri yaşamla ilgili her türlü oluşumu anlamlı bir biçimd... | Bilgi
k insan tarihinde de rastlanıldığı gibi, bir olgunun ortaya çıkışında bileşenlerin değişime uğramaları ile ilgili süreç tanımının felsefi açıdan "evrim" kelimesi ile belirginleşmesi çok eskiye dayanır. Darwin`in "Türlerin kökeni" adlı eserinde yer alan "Yaşam ağacı", canlı evriminin anlatımında kullandığı mitolojik bir simgedir ve pek çok inançta yer alır (ing.
Tree of life [Wikipedia (İngilizce) ], fr.
Arbre de vie, alm.
Lebensbaum, osm.
Şeceri hayât, ibr.
Etz hayim). Herhangi bir "sağlam ve doğru" biyolojik altyapısı olmasa da,
AristotelesAristoteles » #REDIRECT Aristo... | Bilgi
'ten
KonfüçyüsKonfüçyüs » Çinli filozof (M.Ö. 551-479). Cizvit misyonerlerin, adını «Konfüçyüs» olarak Latinleştirdikleri Kung Fu Dzı, Çin kültürünü derinden etkilemiş bir felsefe ve politika öğretisinin yaratıcısıdır.
«İyi insanlar» yetiştirmeyi amaçlayan bir küçük okulun kurucusuydu, felsefe öğretiyordu. Ona gör... | Bilgi
'e kadar birçok önemli isim evrim kavramı konusunda yazmıştır. Ayrıca, evrim konusunda
İbn'i Haldunİbn'i-Haldun » | Bilgi
ve
İbn-i Sinaİbn-i-Sina » | Bilgi
farklı teoriler sunmuşlardır. 19. yüzyılda
LamarckJean-Baptiste-Lamarck » | Bilgi
, kazanılan karakterlerin kalıtımına dair bir hipotez öne sürmüş, fakat yaptığı deneyler bu hipotezin yanlış olduğunu göstermiştir. Aynı yüzyılda
Charles DarwinCharles-Darwin » | Bilgi
, Galapagos Adaları'ndaki gözlemlerine dayanarak, evrimin mekanizmasını
doğal seçilimdoğal-seçilim » | Bilgi
le açıklamıştır.
Evrimin mekanizmasınının anlaşılmasında ve açıklanmasında bugün geçerli olan bilimsel sentez,
Charles DarwinCharles-Darwin » | Bilgi
tarafından 1859'da ortaya atılmış olan evrim kuramı üstüne kuruludur. Evrim kuramına göre canlılığın devamı ve çeşitliliği
doğal seçilimdoğal-seçilim » | Bilgi
le sağlanır. Doğal seçilimin üç temel bileşeni bulunur: Genetik karakterlerin devamını sağlayan
kalıtımKALITIM » Alm. Vererbung (f), Fr. Hérédité (f), İng. Heredity. Fiziksel ve psikolojik karakterlerin ana-babadan, çocuklarına nakledilmesi. Bu karakterler, hatta içgüdü davranışları nesilden nesile kromozomların üzerindeki kalıtım birimleri (genler) tarafından nakledilir. Genetik ilmi, kalıtımın dayandığı fizy... | Bilgi
, farklı karakterlerin popülasyondaki zenginliğini sağlayan
çeşitlilikçeşitlilik » | Bilgi
, ve bu çeşitli karakterlerden doğadaki koşullara en uygun olanının hayatta kalmasını sağlayan
seçilimseçilim » | Bilgi
.
19301930 »
19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl
| 1925 | 1926 | 1927 | 1928 | 1929 | '''1930''' | 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935
Olaylar
* 18 Şubat - Plüton (gezegen)|Plüton gezegeninin keşfi.
* 8 Mart... | Bilgi'lar ve sonrasında daha önce
Gregor MendelGregor-Mendel » | Bilgi
tarafından ortaya konmuş olan kalıtım kuramı,
moleküler biyolojimoleküler-biyoloji » | Bilgi
'nin kalıtımın moleküler temellerine dair sağladığı bilgi ve Darwin'in kuramının bütünleştirilmesiyle evrim kuramı
modernModern-sentez » | Bilgi
halini aldı. Güncel bakış açısıyla evrim,
bir gen havuzu içinde bir nesilden diğerine belli bir karakterin oluşmasında etkili olan allelAllel » #REDIRECT Alel... | Bilgi
lerden birinin sıklığının değişmesi olarak tanımlanabilir.
Doğal seçilimDoğal-seçilim » | Bilgi
, genetik özelliklerin üremeye katkısı, ve popülasyon yapısı bu değişime etki eden faktörlerdir. Bu güncellenmiş evrim teorisinin adı "
Sentetik evrim kuramıSentetik-evrim-kuramı » | Bilgi
"´dır. Sentetik evrim kuramı´nın bügünkü bilimsel değeri hakkında kuramsal biyoloji uzmanı
Theodosius DobzhanskyTheodosius-Dobzhansky » | Bilgi
şöyle demiştir:
"
Evrimin ışığıyla aydınlatılmadıkça, biyolojide hiçbir şey bir anlam ifade etmez!"
["Nothing in biology makes sense, except in the light of evolution!"] Doğal Seçilim
i]]
1831-1836 yılları arasını, Darwin, işi gereği, dünyanın farklı bölgelerine seyahat ederek geçirmiştir.
Bu yıllarda aklında bir tür evrim kuramı şekillenmeye başlamıştır. Farklı bölgelerde geçen 3 yıl sonunda, evrim teorisine en çok katkıda bulunacak yer olan
Galapagos AdalarıGalapagos-Adaları » | Bilgi
na varmıştır. Darwin bu adalardaki doğal yaşamı ve canlıları,
Güney AmerikaGüney-Amerika » | Bilgi
'dakiler (anakara) ile kıyaslamış ve o dönem için şaşırtıcı bazı bağlantıları keşfetmiştir. Burada geçirdiği dönem sonunda "başarılı nesiller sonunda yeni bir türün, halihazırdaki bir türden yavaşça gelişerek oluştuğu" kanısına vardı.
Doğal seleksiyon (seçim/seçilim) adını verdiği bir işlem sonucunda bu değişimlerin ortaya çıktığına inanıyordu:
Darwin'in bu teorisi 3 ana temel üzerine oturmuştur:
Bir canlı popülasyonunda çeşitli karakteristikler mevcuttur ve bu değişken karakteristikler popülasyondaki bireyler tarafından yeni doğanlara aktarılır.Canlılar ölenlerin yerine geçecek sayıdan daha fazla yavrularlar.Ortalamada popülasyon rakamları genelde sabit kalır, hiçbir popülasyon sonsuza kadar büyüme göstermez.Bu temellere göre Darwin, her popülasyonda birçok bireyin hayatta kalamadığı, kurtulamadığı veya üreyemediğini belirtmiştir. "Varolma mücadelesi"nde sınırlı birçok kaynak için ve mevcut riskler (yırtıcı hayvanlar vb) yüzünden popülasyonun her bireyi bir diğeriyle yarışmaktadır. Bu varolma mücadelesinde, ortama en iyi adapte olabilmiş bireyler seçici bir avantaja sahip olmaktadır ve daha çok yaşamakta ve daha çok üreyebilmektedir.
"Türlerin Kökeni" eseri
20 yıldan daha fazla bir süre, Darwin düşünceleri için delil topladı.
18581858 »
18. yüzyıl | '''19. yüzyıl''' | 20. yüzyıl
| 1853 | 1854 | 1855 | 1856 | 1857 | '''1858''' | 1859 | 1860 | 1861 | 1862 | 1863
{{TOCsağ}}
Olaylar
*29 Temmuz - ABD and Japonya Harris Antlaşması'nı i... | Bilgi'e kadar fikirlerini yayımlamaktan kaçındı. Fakat
18581858 »
18. yüzyıl | '''19. yüzyıl''' | 20. yüzyıl
| 1853 | 1854 | 1855 | 1856 | 1857 | '''1858''' | 1859 | 1860 | 1861 | 1862 | 1863
{{TOCsağ}}
Olaylar
*29 Temmuz - ABD and Japonya Harris Antlaşması'nı i... | Bilgi'de,
Alfred Russel WallaceAlfred-Russel-Wallace » | Bilgi
, Darwin'e Darwin'in düşüncelerine çok benzer bir evrim teorisi fikrini mektupla yollayınca, Darwin düşüncelerini kamuya sunmak istedi. Daha sonra Darwin ve Wallace evrim teorisi ve
doğal seçilimdoğal-seçilim » | Bilgi
üzerine beraberce bir tez yazıp yayımladılar. Yine de, özellikle
18591859 »
18. yüzyıl | '''19. yüzyıl''' | 20. yüzyıl
| 1854 | 1855 | 1856 | 1857 | 1858 | '''1859''' | 1860 | 1861 | 1862 | 1863 | 1864
Olaylar
* Charles Dickens'in ünlü romanı "İki Şehrin Hikayesi" yayımlandı.
* ... | Bilgi'da yayımladığı ünlü kitabı "
On The Origin of Species by Means of Natural Selection or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life" (
Yaşam Mücadelesinde Doğal Seçilim veya Avantajlı Irkların Muhafazası Yoluyla Türlerin Kökeni Üzerine) sayesinde Darwin'in adı Wallace'dan çok daha fazla duyuldu. Darwin'in bu kitabı daha sonra biyoloji tarihinin en etkili ve önemli kitaplarından olmuştur.
Tartışılanlar
Evrim kuramı, insanlığın kökenine ilişkin sonuçları nedeniyle ortaya atıldığından bu yana sosyal ve politik alanda en çok tartışılan bilimsel kuramdır. Bunun sonucunda, kuramın bilimsel algılanışı ile popüler algılanışı oldukça farklı olagelmiştir. Evrim kuramına popüler düzeyde karşı çıkan ve onun yerine yeryüzündeki canlılığın kökeni ve çeşitliliğini doğaüstü bir yaratıcıya bağlayan akımlara genel olarak
yaratılışçılıkYaratılışçılık » :''"Yaratılışçılık" genel olarak köken inançları altında, veya http://en.wikipedia.org/wiki/Traducianism Traducianism kavramına alternatif olarak değerlendirilebilir.''