arjantin

 -Yüzölçümü: 2.7 milyon km2 -Nüfusu: 32 milyon kişi -Başkenti: BUENOS AIRES Güney Amerikanın nüfus ve yüzölçüm bakımından ikinci büyük ülkesidir. Nüfus dağılımı çok dengesizdir. Nüfus genellikle ülkenin orta kısmına yerleşmiştir. Yeraltı kaynakları bakımından Güney Amerikanın en zengin ülkeleri

arjantin hakkında bilgi

 
-Yüzölçümü: 2.7 milyon km2
-Nüfusu: 32 milyon kişi
-Başkenti: BUENOS AIRES

Güney Amerika
AMERİKA » Dünyanın ikinci büyük kıtası. Kuzey ve güney kutuplar arasında yer alan, doğusunda Atlas Okyanusu, batısında Büyük Okyanus, kuzeyinde Kuzey Buz denizi bulunan kara parçasıdır. Kuzeyden güneye olan uzunluğu 16.000 kilometre olup, yüzölçümü ise 42.000.000 kilometrekaredir. Tarihi Amerikayı ilk olara... | Bilgi
nın nüfus ve yüzölçüm bakımından ikinci büyük ülkesidir. Nüfus dağılımı çok dengesizdir.
Nüfus genellikle ülkenin orta kısmına yerleşmiştir.
Yeraltı kaynakları bakımından Güney Amerikanın en zengin ülkelerindendir.
Tarım, hayvancılık ve madencilik gelişmiştir.
Petrol, doğal gaz, kömür, demir, kalay, bakır, çinko, mika, tungusten (Wolfram) ürünlerine dayalı sanayi ile kimya makine sanayinde gelişmeler oluşmuştur.
Ekonominin temelini tarım ve hayvancılık oluşturmaktadır.
Başkent dışında nüfusun büyük kısmı köylerde yaşamaktadır.
Güney ucundaki Ateş Ülkesinde nüfus çok azdır.

2. Alternatif : ARJANTİN

DEVLETİN ADI ...................... Arjantin
arjantin »   -Yüzölçümü: 2.7 milyon km2 -Nüfusu: 32 milyon kişi -Başkenti: BUENOS AIRES Güney Amerikanın nüfus ve yüzölçüm bakımından ikinci büyük ülkesidir. Nüfus dağılımı çok dengesizdir. Nüfus genellikle ülkenin orta kısmına yerleşmiştir. Yeraltı kaynakları bakımından Güney Amerikanı... | Bilgi
Cumhuriyeti
BAŞŞEHRİ .............................. Buenos Aires
NÜFUSU ............................ 32.617.000 (1991)
YÜZÖLÇÜMÜ ........................... 2.780.092 km2
RESMİ DİLİ ................................ İspanyolca
İspanyolca » | Bilgi

DİNİ ...................................... Hıristiyanlık
PARA BİRİMİ ........................... Arjantin Pesosu
Arazi ve nüfus bakımından Güney Amerika
AMERİKA » Dünyanın ikinci büyük kıtası. Kuzey ve güney kutuplar arasında yer alan, doğusunda Atlas Okyanusu, batısında Büyük Okyanus, kuzeyinde Kuzey Buz denizi bulunan kara parçasıdır. Kuzeyden güneye olan uzunluğu 16.000 kilometre olup, yüzölçümü ise 42.000.000 kilometrekaredir. Tarihi Amerikayı ilk olara... | Bilgi
nın ikinci büyük ülkesi. Kıtanın incelen güney parçasının en büyük bölümünü işgal eder. Arjantin, topraklarının büyüklüğü bakımından dünyanın sekizinci ülkesidir. Batı yarım küresinde ise; Kanada
kanada »   - Kanadanın başkenti Ottowadır. - 9.9 milyon km2 yüzölçüme sahiptir. - 26 milyon nüfusla odukça tenhadır. Ülke topraklannın % 3ü otlak alanı, % 5i tarım alanı, % 33ü ormanlıktır. Geri kalan yerlerde bataklıklar, tundra alanlar ve dağlar yer alır. Ülke ekonomisi sanayiye dayalı olm... | Bilgi
, ABD
Abd » #redirectAmerika Birleşik Devletleri... | Bilgi
ve Brezilya
brezilya »   -Yüzölçümü: 8.511.000 km2 -Nüfusu  : 150 milyon kişi -Başkenti: BRESILLA Güney Amerikanın en büyük ülkesidir. Güney Amerikanın yaklaşık yarısını kaplar. Bitki örtüsünde Brezilyanın yoksullar bölgesi de denilen kuraklık tehdidi altındaki kuzeydoğu bölgesinden tropik... | Bilgi
dan sonra dördüncü büyük memleketidir. Arjantin tarafından idare edilen topraklar (Falkland adaları, diğer bazı Güney Atlantik adaları ve Antarktikanın bir bölümü) hariç, ülke tahminen Brezilyanın 1/3ü kadar geniştir. Arjantin toprakları 22°-52° güney enlemleri ile 54°-74° batı boylamları arasında yer alır. Kuzeyden güneye ölçülen maksimum uzunluğu yaklaşık 3700 kilometredir. En fazla genişliği yaklaşık olarak 1500 kilometredir. Sahil uzunluğu ise 2500 kilometreye yaklaşır. Başkent ve önemli bir şehir olan Buenos Aires, Güney Amerikanın başta gelen limanlarındandır.
Tarihi
Amerika kıtası keşfedildikten sonra Avrupa
AVRUPA » Okyanusya kıtasından sonra dünyadaki kıtaların en küçüğü. Avrupa sınırlarının, nereden başladığına dair, kesin bir sınır birliğine varılamamıştır. Ancak Hazar Denizinden Kuzey Buz Denizine kadar uzanan Ural Dağları Avrupadan sayılmaktadır. Avrupa; güneydoğuda Kafkas Dağları, Karadeniz... | Bilgi
devletleri hızla bu kıtada koloniler kurmaya başladılar. 1536da Arjantine gelen İspanyollar bugün Buenos Aires olarak bilinen yerde ilk koloniyi kurdular. Fakat şehre yerleşme ancak on sekizinci yüzyılda oldu. Arjantin 1776ya kadar İspanya
İSPANYA » DEVLETİN ADI .................................................... İspanya Krallığı BAŞŞEHRİ ...................................................................... Madrid NÜFÛSU .................................................................... 39.100.000 YÜZÖLÇÜMÜ ........................... | Bilgi
ya bağlı Peru
peru »   -Yüzölçümü: 1.285.000 km2 -Nüfusu  : 22 milyon kişi -Başkenti: LİMA Batısında kıyı şeridi, arkasında And dağları doğuda Montana Dağları ve Amazon Havzası yer alır. Tropikal iklim yaygındır, batıda ise çöl iklimi görülür. Ülke yeraltı kaynaklarının zenginliğine, balıkçılık ol... | Bilgi
Genel Valiliğince idare edildi. Bu seneden sonra La Plata Genel Valiliği kuruldu ve Buenos Aires genel valiliğin başkenti oldu.
1806da Buenos Airesin İngilizler tarafından kısa bir müddet işgal edilmesi, Arjantinin istiklal mücadelesi için bir başlangıç olmuştur. 1808de Napoleonun İspanyaya girmesi bağımsızlık mücadelesini hızlandırdı. Ülke 1812ye doğru istiklalini kazandıysa da, 1816 yılına kadar müstakil bir devlet olduğu resmen ilan edilmedi. İstiklal hareketinin baş lideri ve kahramanı, Şili
şili »   Yüzölçümü: 756.945 km2 Nüfusu     : 13 milyon kişi Başkenti   : SANTIAGO DE CHILE Ekonomisinin temeli madenciliğe dayanır. Dış satımının yarısını bakır oluşturur. İkinci zenginliği Atacama Çölündeki sodyum nitrat yatakları oluşturmaktadır. Güney uc... | Bilgi
nin de kurtarılması için öncelikle sorumlu bir kimse olan General Jose de San Mart
Mart » {{MartTakvimi}} '''Mart''', Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 3. ayı olup 31 gün çeker. Eski Roma’da Mart ayının adı, Roma Savaş Tanrısı "''Martius''" idi ve bu ayın savaşa başlamak için şanslı bir zaman olduğu kabul edilirdi. Ocak ve Şubat ayları, savaşmak için uygun olmadıklarından Roma takvim... | Bilgi
indir.
İkinci Dünya Harbi esnasında Arjantin hükumetlerinin gizli ve kamufle edilmiş Nazi tarafdarı tutumları, Amerika Birleşik Devletleri
amerika birleşik devletleri » - Başkenti Washingtondur. - Havaii ve Alaska ile birlikte 9,5 milyon km2 yüzölçüme sahiptir. Yüzey şekillerinde doğuda Atlas Okyanusu kıyı ovasından batıya doğru ilerledikçe kuzey-güney dOğrultusunda uzanan Apalaş dağlarından sonra orta kesimlerindeki uçsuz bucaksız büyük ovalar bölgesine, 200... | Bilgi
ve batı yarım küresinin diğer ülkeleri ile münasebetlerinin gerginleşmesine ve Arjantinin Pan-Amerikan Konseyinden çıkarılmasına sebep oldu. Resmiyette bütün harp esnasında tarafsız kalan Arjantin, 1945
1945 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | '''1945''' | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950 ==Olaylar== * 3 Ocak - Türkiye, Japonya ile ilişkisini kesti. * 23 Şubat ... | Bilgi
ilkbaharında müttefikler tarafına girdi. Geniş ölçüde ABDnin desteği sebebiyle o sene sonuna doğru Birleşmiş Milletler üyesi oldu ve teşkilatın meselelerinde önemli bir rol oynadı.
Harpten sonra general olan Juan Domingo Peron kendine kuvvetli bir pozisyon hazırlamayı başarmış ve 1946
1946 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | '''1946''' | 1947 | 1948 | 1949 | 1950 | 1951 ==Olaylar== * 7 Ocak - Demokrat Parti kuruldu. * 25 Ocak - İş ve İşçi Bulma ... | Bilgi
Şubat
Şubat » {{ŞubatTakvimi}} '''Şubat''', Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 5. ayı. Artık yıllarda 29, diğer yıllarda 28 çeker. Artık yıllar, 4 ile kalansız bölünebilen yıllardır (400 ile bölünemeyen yüzyıl başları hariç). Örneğin 2008 yılı artık yıl iken 2100 yılı artık yıl değildir. == Kökenb... | Bilgi
ında Arjantin Cumhurbaşkanı
Cumhurbaşkanı » Alm. Staats-, Reichs-, Bundes-präsident (m), Fr. Président (m) de la République, İng. President of the republic. Cumhûriyet rejimi ile idâre edilen ülkelerde, umûmiyetle devlet başkanına verilen sıfat. Cumhurbaşkanı bâzı ülkelerde parlamento tarafından seçilir. Yalnızca devlet başkanıdır, ... | Bilgi
seçilmiştir. Eşi Eva Duvarte de Peronun yardımıyla enerjik ve sert bir idare kurmayı başararak, zamanında, siyasi desteğini silahlı kuvvetlerden almaya
çalışan sınıflara sözünü geçirmesini bilmiştir. Basını bir devlet organı haline getirmiş ve totaliter bir rejimin başkanı olarak kendisine daha büyük yetki vermesi için anayasayı değiştirmiştir.
İşçi sınıfları arasında çok sevilmiş ve hatta kahraman olarak tanınmıştır. Fakat askeri bir darbe ile 1955
1955 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl | 1950 | 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | '''1955''' | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 ==Olaylar== * 9 Mayıs - Batı Almanya NATO'ya katıldı. * 17 Temmuz - Di... | Bilgi
te devrilmiş, uzun seneler sürgünde yaşamış ve bilahare dönerek 1973
1973 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | '''1973''' | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 ==Olaylar== ===Dünyada olup bitenler=== * 1 Ocak - İngiltere, İrlanda ve Da... | Bilgi
te devlet başkanı olmuştur. Bir yıl sonra ölmesi üzerine İsabel Peron olarak tanınan üçüncü karısı devlet başkanı oldu. Ülkenin birlik ve beraberliğini sağlıyamayınca 1976
1976 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl | 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | '''1976''' | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 ==Olaylar== ===Dünyada olup bitenler=== * Saint Joseph Lisesi voleybol takımı Hollanda'da... | Bilgi
da ordu tarafından devrildi.
Arjantinin eski devlet başkanlarından General Galtier İngiltere
ingiltere » -Yüzölçümü 244.046 km2 -Nüfus 57 milyon -Başkenti Londradır. Avrupa kıtasına en yakın yeri 34 km olan, Atlas Okyanusunda yer alan bir ada devletidir. Büyük Britanya; Galler ülkesi, Ingiltere ve İskoçya olmak üzere üç siyasi bütünlükten oluşmaktadır. İngiıterenin kuzeyi dağlıktır. Çok yüksek ... | Bilgi
ye ait, fakat kendilerine çok yakın olan Falkland adalarını Nisan
Nisan » {{NisanTakvimi}} '''Nisan''', Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 4. ayı olup 30 gün çeker. Nisan sözcüğünün, Arapça (nisan), Süryanice (nisanna), Sümerce (nisag = ilk meyveler), Akadca (nisanu) ve İbranice (nîsan) sözcüklerinden alındığı söylenebilir. Nisan adının İngilizcesi olan April sözcüğü... | Bilgi
1982
1982 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | '''1982''' | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 ==Olaylar== ===Dünyada olup bitenler=== * Amerikan yazılım ve donanım firması, ... | Bilgi
de işgal etti. İngiltere ile olan savaşı Arjantin kaybetti ve adaları İngilizler tekrar geri aldılar. Gerek yapılan savaş ve gerekse bu durumda bazı devletlerin uyguladıkları ekonomik ambargo, Arjantinin iktisadi durumunu çok sarstı. Bu durumda askeri idare 1983
1983 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | '''1983''' | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 ==Olaylar== ===Dünya'da olup bitenler=== *18 Nisan - Lübnan'daki Amerika Birleşik... | Bilgi
yılı sonlarında seçime giderek idareyi sivillere teslim etti. Böylece yedi sene süren askeri idareden sonra normal idare tekrar tesis edildi. 1930
1930 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl | 1925 | 1926 | 1927 | 1928 | 1929 | '''1930''' | 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 ==Olaylar== * 18 Şubat - Plüton (gezegen)|Plüton gezegeninin keşfi. * 8 Mart... | Bilgi
dan bu yana Arjantinde hiçbir sivil idare 6 seneden fazla iktidarda kalamamıştır. 1819 yılından bu yana 46 devlet başkanından sadece ikisi, askeri darbesiz seçimle görevini devir-teslim etmiştir. 1989
1989 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | '''1989''' | 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 ==Olaylar== ===Dünyada olup bitenler=== 15 Şubat - SSCB orduları, Afganistan'd... | Bilgi
da Raul Ricardo Alfonsinin yerine Carlos Menem (El Turco) seçilmiştir.
Fiziki Yapı
Arazi: Fiziki görünümü ve bölgeler bakımından Arjantin dört önemli fiziki bölgeye ayrılır: Kuzeyde yelpaze şeklinde uzanan batı bölgesi, güneyde Buenos Aires, tabii ağaçtan yoksun fakat bol çayırlarla örtülü olan Pampalar gerçekten büyük düzlüklerdir. En güney kısım istisna, Pampa bölgesinin tamamına yakın kısmı düzdür. Bununla beraber Atlantikten Andların eteklerine kadar gözle farkedilemeyecek bir yükselme vardır. Bunlar batıda muazzam bir engel meydana getirirler.
Hiç büyük nehir yoktur. Dağlardan akan sularla inen alüvyonlar, Pampaların hemen her tarafında geniş ve verimli topraklar meydana getirir. Burası dünyanın ziraate en müsait topraklarıdır. Arjantin demiryolu ağının büyük kısmı buradadır ve nüfusun yarıdan çoğu bu bölgede yerleşmiştir. Bu bölge ayrıca Arjantin motorlu vasıtalarının ve hayvanlarının çoğuna ve üretim kapasitesinin de hemen hemen hepsine sahiptir.
İkinci önemli fiziki bölge Gram Chaco olarak bilinen kuzey kesimdir. Sahanın hakim özelliği bir drenaj (akıntı-sulama) probleminin olmasıdır. Yağmur sezonunda bölgenin çoğu nehirlerin taşmasından bataklık halini alır.
Andlar, ülkenin üçüncü fiziki bölümünü teşkil ederler. Bunlar geniş bir sıra halinde kuzeydeki kurak Bolivya
BOLİVYA » DEVLETİN ADI ............................................ Bolivya Cumhuriyeti BAŞŞEHRİ .............................. .La Paz-Hükümet Merkezi Sucre NÜFUSU ...................................................................... 7.528.000 YÜZÖLÇÜMÜ ................................................ | Bilgi
platosundan Güney Patagonyanın buz örtülü dağlarına kadar uzanırlar. Bu bölgenin kuzey kesimi geniştir ve denize ulaşamayan nehirler tarafından sulanan büyük bölgeleri içine alır. Bu bölge tuz depoları, tuzlu gölleri, soğuk ve silip süpüren iklimi ile tanınır. Aconcaqua dağı batı yarım küresinin en yüksek tepesidir. Orta Arjantinde dağ bariyeri daralır ve burada Şili ile olan hududu meydana getirir. Andlar yükseklik bakımından güneye doğru alçalır. Bu dizinin Patagonya kesiminde birçok güzel göller vardır.
Dördüncü önemli fiziki bölge Patagonyadır. Burası Arjantin topraklarının 1/4ten fazlasını meydana getirir. Esas itibariyle verimsiz, soğuk ve platoyu süpürüp götüren rüzgarları, son derece sisli ve hemen hemen hiç yazı olmayan bir bölge diye karakterize edilir. Arjantinin ekonomisi bakımından Patagonya, koyun yetiştirme bölgesi olarak önemli olup, insanların yerleşmeleri bakımından çoğu yerleri elverişli değildir. Güney Amerikanın en güney ucunda olan Tierra del Fuego adası siyasi olarak Arjantin ve Şili arasında ikiye bölünmüş olup, Patagonyanın genel fiziki özelliklerini taşır.
Nehirler: Önemli nehirleri çok değildir. Kuzeydoğudaki Rio de La Plato sistemi üç büyük akarsuya sahiptir. Uruguay
URUGUAY » DEVLETİN ADI .............................................................. Uruguay BAŞŞEHRİ ................................................................ Montevideo NÜFÛSU ...................................................................... 3.017.000 YÜZÖLÇÜMÜ ........................... | Bilgi
nehri; Brezilya ile Uruguay arasında tabii bir sınır meydana getirir. Paraguay
PARAGUAY » DEVLETİN ADI ........................................ Paraguay Cumhûriyeti BAŞŞEHRİ .................................................................. Asunción NÜFÛSU ...................................................................... 4.519.000 YÜZÖLÇÜMÜ .................................... | Bilgi
ve Brezilya arasında hudut meydana getiren Parana nehri; Pilkomayonun bir koludur. Paraguay ile diğer bir sınırı meydana getiren Paraguay nehri de büyük nehirlerdendir. Güneye doğru önemli nehirler Rio Colorado ve Rio Negrodur. Her ikisi de Atlantike dökülür.
İklim
Arjantinin en kuzeyinde küçük bir kısım tropik bölge içine düşerse de, ülkenin çoğu orta enlemlerdedir. Buenos Airesde sıcaklık 9 dereceden, Temmuz
Temmuz » {{TemmuzTakvimi}} '''Temmuz''', Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 7. ayı olup 31 gün çeker. Eski Türkçe'de "tamu-z" "çok sıcak, cehennem" sözcüğünden, Sümerce/Sumarca/Sümmerce/Suomerce bereket tanrısının bir adı olan "dummuzzi" sözcüğünden gelme Süryanca/Süryanice "temmuz" sözcüğü aynen Türkçey... | Bilgi
da 23 dereceye çıkar. Güney Patagonyada ise Okyanusa yakın olduğundan ısı 2 ila 13 derece arasında bulunur. Güney Amerikanın en sıcak yeri 48 derece ile Gran Chacodur. Yağmur mikdarı da bütün ülkede geniş ölçüde değişir. Yağışlar doğu kesiminde ve Atlantik kıyısı boyunca çoksa da, kurak olan Pampaların ilerisinde azalır ve Andların etekleri arasında fark edilmeyecek mikdarda düşer. Ziraat ancak sulama ile mümkündür.
Tabii Kaynakları
Subtropikal kuzey bölgesi bu yörelere mahsus tabii özel bitki örtüsüne sahiptir. Bölgeye has palmiyeler, kendisinden tanin çıkarılan kıymetli Quebrocha ağacıdır. Daha az yağmur alan bölgelerde dikenli çalılıklar vardır. Arjantin ormanlarının çoğu kuzey eyaletlerinde bulunur. Andların daha aşağı kısımlarında geniş kereste ormanları da vardır. Pampalar ise her çeşit otlarla örtülüdür. Patagonyanın çoğu verimsizdir.
Kuzey Kordilleraların hayvanları arasında lama ve cinsleri mevcuttur. Kuzeyde, daha aşağı kesimlerinde Jaguarlar, pumalar, maymun ve tavşanlar bulunur. Pampaların tabii hayvanları tilki, geyik ve yaban domuzudur Patagonyada da; tilki, geyik ve pumalara rastlanır. Çok sayıda kuş türü mevcuttur. Nehirler, göller ve sahil sularında çok çeşitli balıklar vardır.
Nüfus ve Sosyal Hayat
Nüfus ve başlıca büyük şehirleri: Nüfusun en önemli bir kısmı büyük şehirler ve hemen onun etrafındaki bölgelerde toplanmıştır. Arjantin nüfusunun yarıya yakını Buenos Aires içinde ve civarda oturur. Bu durum, şehri güney yarımküresinin ve Latin Amerikanın en büyük şehirlerinden biri yapmıştır. Diğer önemli şehirleri Rosario, La Plata, Santa Fe ve Bahia Blancadır. Arjantin nüfusunun % 70 kadarı şehirlerde oturur.
Son yıllardaki ortalama nüfus artışı Amerika Birleşik Devletleri ile aynıdır. Böylece Latin Amerikanın birçok kısımlarında olan nüfus patlaması Arjantinde yoktur.
Arjantin halkının hemen hepsi Avrupa asıllıdır. Batı yarımküresinde, bu durum Kanada hariç en yüksek orandır. Kızılderililer ile beyazlardan meydana gelen Mertizolar 1869 nüfus sayımına göre 1/4 oranında beyazları geçmişti. O zamandan beri olan köklü değişmeler 1880den sonra İspanya ve İtalya
italya »   -Yüzölçümü: 301.000 km2 -Nüfusu: 57 milyon kişi -Başkent: ROMA Kuzeyde Alp Dağları, Po ovası, italya yarımadasında Apeninler, Sicilya ve Sardunya ülkeye yakın önemli adalardır. Akdeniz ve karasal iklim hakimdir. Po ovasında tarım, hayvancılık ve endüstri gelişmiştir. Turizm önemli b... | Bilgi
dan gelen büyük göç dalgalarıyla izah edilmektedir.
Din: Arjantinlilerin % 90dan fazlası Roma Katolik Kilis
kilis » Gaziantep iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 1.347 kilometrekare, nüfusu 67.143 tür. Gaziantep ilinin güneyinde bulunan Kilis ilçesinin güneyini Türkiye-Suriye sınırı çevrelemektedir. Yüzeyi, genel olarak tatlı dalgalı, yer yerleşmelik ve makilerle kaplı, çoklukla çıplak ya da bağlarl... | Bilgi
esi mensubudur. Kilise, anayasaya göre imtiyazlı bir mevkiye sahiptir. Anayasa, Cumhurbaşkanının ve yardımcısının Roma Katolik Kilisesi mensubu olmasını ön görür. 1853ten 1930a kadar siyasette kilise çok az rol oynamıştır. 1930da yapılan muhafazakar devlet darbesinden sonra kilisenin siyasi nüfuzu artmaya başlamış ve 1943
1943 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl | 1938 | 1939 | 1940 | 1941 | 1942 | '''1943''' | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 ==Olaylar== * 2 Şubat - Stalingrad Savaşı Alman 6. ordusunun teslim olmasıyla so... | Bilgi
askeri idarelerinden sonra da gözle görülür derecede gelişmiştir. 1954
1954 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl | 1949 | 1950 | 1951 | 1952 | 1953 | '''1954''' | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 ==Olaylar== * Kış aylarında istanbul boğazı karlar altında kalmıştı ve üstünde yürünileb... | Bilgi
-1955lerde kilise ile Başkan Peron arasındaki münasebetler bozuldu. 1955de Peronun düşürülmesinde kilisenin muhalefeti şüphesiz önemli bir faktör olmuştur.
Dil: Arjantinin dili İspanyolcadır. Hiçbir yerli grub ana dili meydana getirecek yeter sayıya sahip değildir. İspanyolcanın telaffuzu bilhassa Buenos Aires bölgesinde İtalyanların geniş akınıyla az çapta da olsa etkilenmiştir. İngilizce
İngilizce » | Bilgi
, Fransızca
Fransızca » {{Bilgi Kutusu Dil |Dilin adı=Fransızca |Kendi dilindeki adı=Français |ülkeler=Fransa ve Fransaya bağlı bölgeler, Kanada; Belçika; İsviçre; Lüksemburg; Monako birçok Afrika ülkesi; Fas; Tunus; Cezayir; Kongo Demokratik Cumhuriyeti; Nijer; Senegal;... | Bilgi
, İtalyanca
İtalyanca » {{Bilgi Kutusu Dil |Dilin adı=İtalyanca |Kendi dilindeki adı=Italiano |ülkeler=İtalya ve 29 farklı ülke |kişi sayısı=70 milyon |sıra=19 |dil ailesi=Hint-Avrupa Dilleri :İtalik diller|İtalik ::Roman Dilleri :::İtalo-Batı ::::İtalo-Dalmatian :::::'''İtalyanca'''... | Bilgi
ve diğer yabancı diller şehirlerde fazla mikdarda konuşulur. Fakat bu her şeyden önce ülkenin eğitim sistemi seviyesinin genel olarak yüksekliğini, üst sosyal tabakanın kozmopolit görünümünü aksettirir.
Eğitim: Arjantin, Latin Amerikada okur-yazar seviyesi en yüksek olan bir ülkedir. Ülke, 19.000den fazla ilkokula sahiptir. 6 ile 14 yaş arasında çocukların okula gitmeleri mecburidir. Milli bütçesinin % 14 kadarını eğitime harcar. Eğitimde nüfus başına harcadığı mikdar herhangi bir Latin Amerika ülkesinin iki katından daha fazladır. Arjantin altı milli üniversiteye sahiptir. En eskisi on yedinci asırlara kadar uzanan Cordobadır. En meşhuru 1821de kurulmuş olan Buenos Aires Üniversitesidir. Tıp eğitimi ileridir.
Sosyal durum: Arjantinde sosyal yapı, Buenos Aires ile iç kısımlar arasında çok farklıdır. Sosyal durum ve başkentin faaliyetleri son derece kozmopolit bir karışıklığı aksettirmektedir. Taşra toplumları ananelerine daha çok bağlıdır.
Kültürel hayat: Kültür gelişmesi bakımından Arjantin, Güney Amerikanın en gelişmiş ülkelerinden biridir. Kültürde esas tesir İspanyolların olup, bunu, Fransız kültürü takib eder. Çok yakınlarda olan İtalyan göçünün büyük dalgası da kültürüne önemli katkıda bulunmuştur. Kültürün sanat yönü çok gelişmiştir. En azından Buenos Airesde en modern Avrupa tarzını her zaman görmek mümkündür.
Siyasi Hayat
Hükumet: Arjantin bazan diktatör hükumetler ile idare edilmesine rağmen, Latin Amerikanın en demokratik ülkelerinden biridir.
Arjantin yapı bakımından federal cumhuriyet bir idareye sahiptir. Ülke 23 eyalet ve bir federal bölgeye ayrılmıştır.
Yürüklükte olan anayasa 25 Mayıs
Mayıs » {{MayısTakvimi}} '''Mayıs''', Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 5. ayı olup 31 gün çeker. Mayıs adı, Roma bereket Tanrıçası Bona Dea ile birlikte tanımlanan, Yunan Tanrıçası "Maia'nın ayı" anlamında Latince maius mensis'ten gelmektedir. Eurovision Şarkı Yarışması, her sene bu ay... | Bilgi
1953
1953 » 19. yüzyıl | '''20. yüzyıl''' | 21. yüzyıl | 1948 | 1949 | 1950 | 1951 | 1952 | '''1953''' | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 ==Olaylar== *Francis Crick ile James Watson, DNA molekülünün yapısını keşfet... | Bilgi
te yürürlüğe girmiştir. Latin Amerikanın en uzun ömürlü anayasasıdır. Lisan ve genel durumlar ile Arjantin anayasası daha ziyade ABDninkine benziyor ise de tatbikatı Latin Amerika devletlerine mahsus olan bir temayülle devlet idarecilerinin elinde değişiklik
göstermiştir.
Yönetim biçimi: Yürütme yetkisi, 46 üyeli senato ve 187 milletvekilli çift meclisli kongreye aittir. Senatörler her eyalet ve federal bölgeden iki tane olmak üzere halk tarafından seçilir. Milletvekilleri nüfus esası üzerine seçilir. Esas icracı halk tarafından altı senelik bir devre için seçilen başbakandır.
Her Arjantin eyaleti bizzat kendi anayasası ve hükumet mekanizmasına sahiptir. Eyalet valileri halk tarafından altı senelik bir devre için seçilir
Ekonomi
Arjantin ekonomisi daha çok tarıma dayalıdır. Kişi başına milli gelirin Latin Amerika devletleri arasında en yüksek olduğu yer Arjantindir. Arjantin, Meksika
meksika »   Yüzölçümü : 2 milyon km2 dir. Nüfus       : 90 milyon insanın yaşar Başkenti   : MEXICOCITY Meksikada orta ve güney kesiminde dağlık alanlar ve yaylalar, kuzey kesimlerinde çölsü topraklar, Büyük Okyanus kıyılarında verimli ovalar, güneydoğusunda ise... | Bilgi
ve Venezuela ile birlikte Güney Amerikanın en büyük petrol çıkaran ülkesidir. Petrol ve doğal gaz ihtiyacının hepsini kendi kaynaklarından sağlar. Buna karşılık zengin kurşun, çinko, gümüş altın, bakır, kalay, bizmut, kobalt, berilyum, manganez, tunsten ve uranyum kaynaklarından çok az faydalanılmaktadır.
Enerji üretimi, ülke ihtiyacını karşılamaz. Yeterli hidroelektrik santralları olmaması, bu ihtiyacın karşılanması için petrol ve doğal gaz üretimine ağırlık verilmesine sebep olmuştur.
Arjantin topraklarının ancak % 13ü tarıma elverişlidir. Buenos Aires, Santa Fe ve Cordoba eyaletlerinde tarım çok gelişmiştir. Ülkede en fazla buğday üretilir. Bunun yanında soya fasulyesi, pamuk, ayçiçeği, keten tohumu, şeker kamışı, akdarı, mısır, patates ve hayvan yiyeceği olarak yonca önemli üretim maddeleridir.
Hayvancılık da ekonomide önemli rol oynar. Büyük baş hayvan yetiştiriciliği gelişmiştir. Pampalarda sığır, Patagonyada ise koyun yetiştiriciliği yapılır. Sığır eti üretiminde dünyada üçüncü sırayı alan Arjantin, yün üreticiliğinde de çok ileridir.
Arjantinde sanayi, birinci ve ikinci dünya savaşları arasında gelişti. Sanayileşme, şehirlerin süratle büyümesine sebeb olmuştur. Sanayi ürünleri arasında; petrol ürünleri, demir, çelik, çimento, otomotiv, elektrikli ev aletleri, sanayi makinaları ve donanımı, vagon, gemi, sigara, şeker, işlenmiş deri, selüloz yer almakdadır.
Ulaşım: Arjantin gelişmiş bir iç taşımacılık sistemine sahiptir. Demiryolu uzunluğu 43.200 kilometreden fazla olup, iyi bir demiryolu ulaşımı sağlar. Demiryolları, arazinin düz ve demiryolu inşası kolay olduğundan fazla yapılmıştır. Hükumet daha sonra karayolu yapımını teşvik etti. Ülke genelinde ancak dörtte biri asfaltlanmış 210.000 kilometreyi aşkın bir karayolu ağı vardır. Bilhassa Pampalarda 160.000 kilometreden fazla karayolu şebekesine sahiptir. Karayollarının çoğu demiryollarına paralel yapıldı ve devlet tarafından demiryolları ile rekabet eden bir taşıma sistemi kuruldu.
Arjantinin iç ve dış hatlarda iyi bir hava yolları şebekesi vardır. Buenos Aires havaalanı, şehirden uzak mesafede olmasına rağmen, dünyanın en iyi alanlarından biridir. Nehir trafiği bilhassa yük taşımacılığı için Uruguay ve Parana nehirleri üzerinde önemlidir. Parana üzerindeki Rosario geniş bir iç limandır. Buenos Aires, Atlantik üzerinde dünyanın en işlek limanlarından biridir. La Plato ve Bahia Blanca diğer önemli limanlarıdır.
Dış ticaret: Arjantin dış ticaretinin başlıcaları, bütün ihracatın % 94üne yakınını teşkil eden ziraat ve hayvan mamülleridir. Bu ihracatın başlıcası et, hububat, yağlı tohumlar ve yün olup, yarıdan fazlası Avrupaya yapılır. Belli başlı alıcısı; İngiltere, Flemenk ve Batı Alman
Alman » #REDIRECT Almanlar... | Bilgi
yadır. İthalatın ihracattan fazla olması, Arjantin hükumetleri için daima problem olmuştur. Son yıllardaki enflasyon ise memleket ekonomisini oldukça kötü duruma düşürmüştür.

3. Alternatif : Arjantin


|-
| align=center colspan=2 bgcolor=
  • f9f9f9 |
  • |-
    |Resmi dil|| İspanyolca
    |-
    |Başkent || Buenos Aires
    |-
    |Devlet Biçimi || Federal Cumhuriyet
    |-
    |Devlet Başkanı: || Cristina Fernândez
    |-
    |Yüzölçümü
     - Toplam
     - su %'si
    |Ülkeler arasında 8'inci
    2.766.890 km²
    %1,1
    |-
    |Nüfus
     - Toplam (2003)
     - Nüfus yoğunluğu
    |Ülkeler arasında 30'uncu
    39.144.753
    14/km²
    |-
    | Bağımsızlık
     - İlanı
     - Tanınması||İspanya tarafından
    9 Temmuz 1816
    Portekiz tarafından 1821
    |-
    |Para birimi || Arjantin Pezosu(ARS)
    |-
    |Saat dilimi || UTC -3
    |-
    | Ulusal marş || Himno Nacional Argentino
    |-
    | İnternet alan adı || .ar
    |-
    | Uluslararası telefon kodu || +54
    |}

    Arjantin Cumhuriyeti (İspanyolca: República Argentina) 34’ 36’’ Güney enlemleri ve 58’ 27’’ Batı boylamları arasında, Güney Amerika Kıtası’nda yer alan bir ülkedir. Arjantin’in toplam yüzölçümü 2, 766, 890 km² – Türkiye'den yaklaşık 3,5 kat büyük – (bunun 2, 736, 690 km²’si kara, 30,200 km²’si su), nüfusu ise 2006 yılı rakamlarıyla 39, 921, 833 kişidir.

    Arjantin Güney Amerika Kıtası’nın güney kesiminde, And Dağları ve Atlas Okyanusu arasında uzanan bir devlettir; kıyı şeridinin uzunluğu 4989 km’dir. Arjantin’in sahip olduğu toprak Güney Amerika Kıtası’nda 2. dünya genelinde ise 8. en büyük topraktır. Şili (5,308 km), Bolivya (832 km), Paraguay (1,880 km), Brezilya (1,261 km) ve Uruguay (580 km)'la sınırı bulunmaktadır.

    Arjantin’in adı Latince ‘’Argentum’’ (gümüş) kelimesinden gelir. İspanyol kolonicilerinin bu topraklarda bulmayı umduğu madenin ne olduğu ülkenin isminden de açıkça anlaşılabiliyor.Ülkede yaşayanların çoğu İspanyol ve İtalyan göçmenlerin torunlarıdır.

    Coğrafya

    Arjantin yaklaşık 2,8 milyon kilometrekarelik alanıyla, uzun bir kareyi anımsatan bir şekilde kuzeyden güneye doğru indikçe daralır. Kuzeyden güneye kadar olan uzunluğu 3.694 km ve batıdan doğuya uzanan en geniş topraklarının uzunluğu ise yaklaşık 1.423 km’dir. Doğu kıyıları boyunca Atlantik Okyanusu uzanır, batısında Şili, kuzeyinde Bolivya ve Paraguay, kuzeydoğusunda ise Brezilya ve Uruguay bulunur.Arjantin 23 eyalete (provincias) ve bir federal bölgeye (distrito federal) ayrılmıştır:

    Eyaletler:


    Federal Bölge:
  • Buenos Aires
  • Yüzey Şekilleri

    Arjantin’in yüzey şekillerinin temel özelliğini Doğudaki ovalar ile Batıdaki dağlar arasındaki büyük karşıtlık oluşturur.

    Batıda çöküntülerle, yükselmelerle ve yanardağ püskürmeleriyle parçalanmış And Dağları yükselir. Bölgede hâlâ sürmekte olan depremler ve yanardağ etkinlikleri, bu bölge topraklarının henüz oturmadığını kanıtlar. Kuzeyde And Dağları daha çok masamsı bir görünümdedir. Bolivya yüksek platolarının devamı olan 3500 – 4500 metrelik yükseltiler arasında uzanan yüksek platonun Batısında yüksekliği bazen 6000 metreyi aşan yanardağlar, Doğusunda dağ eteklerinin ve Jujuy, Salta, Tucumán havzalarının üst kesiminde Sierralar biçiminde sıralanan billurlu yüksek kütleler bulunur. Daha Güneyde kütle, kapalı havzalar ve yükselmiş bloklar halinde parçalara ayrılır ve iklim kuraklaşır. Bu kurak Catamarca la Rioja Andları Mendoza dağ eteği ile Santiago havzası arasında, yüksek bir dağ sırası (Aconcagua 6959 metre ile Arjantin’in de en yüksek noktası) biçiminde uzanır. 36° Güney enlemine doğru, And Dağları daralır, alçalır ve büyük enine kopmalarla parçalanır. Dördüncü Zaman buzullaşması bu kesimde etkin olmuş ve enine vadiler ile göllerin (Nahuel Huapí vb.) oluşmasında katkıda bulunmuştur.Ülkenin büyük bir bölümünü kaplayan ovalar ve platolar, geniş ölçüde alçalmış Brezilya eyerleşmesinin üzerinde yayılır. Brezilya kalkanı yalnızca Andlar’ın önündeki kesimde, Córdoba’nın büyük orta kütlesinde (Batıdan ufku kapatan ve yüksekliği 2000 metreyi aşan gerçek bir duvardır) çok yüksek kütleler oluşturur; ovanın güneyindeyse çok daha az yüksek biçimlere bürünür. Paraguay sınırından Colorado Irmağı’na kadar uzanan bir milyon kilometrekarelik bir alanı kaplayan bölgenin topografyasının basıklığı ve hiçbir düzenli akarsu ağının bulunmaması şaşırtıcıdır. Üçüncü Zaman sonunda ve Dördüncü Zaman başında yığılmış rüzgâr çökelleri, tuzlu ve çoğunlukla üstü kabuk tutmuş kalın balçık tabakaları oluşturmuş, ama bu tabakalar da yakın buzul dönemlerinde Doğuda ve Kuzeyde löslerle, Batıda ve orta kesimde kumlarla kaplanmıştır. Yüzey şekilleri ayrıntıda çok çeşitlidir ve iklimsel özelliklere bağlıdır.Yarı tropikal iklim kuşağında kalan Chaco’da yer yer palmiye ağaçları görülen savanlı bir bitki örtüsü görülürken, Doğuda ve Güneyde daha ılıman iklim enlemlerinde yer alan Pampa bölgesi doğal çayırlarla örtülüdür. Çeşitli türlerden oluşan çayırları, gevşek, derin ve verimli siyah ya da kahverengi toprakları Pampa’ya bütün dünyaca ünlü verimliliğini kazandırır.
    Paraná ve Paraguay Doğuda ovanın sınırını belirleyen gerçek bir ırmak seti oluşturur (söz konusu ırmaklar eskiden okyanustan ovaya ulaşılmasını sağlıyorlardı). Doğuda Paraná Irmağı’yla Uruguay Irmağı arasında bir bütün (bir çeşit Mezopotamya) oluşturan Entre Ríos’un tepeleri, Corrientes’in sular altında kalan ovaları ve Misiones’in bazaltlı sırtları uzanır.

    Güneyde 700. 000 km2’lik bir alanı kaplayan Patagonya, içinde And Dağları’ndan inen birkaç ırmağın (Negro, Chubut, özellikle de Santa Cruz) dar ve derin vadiler oyduğu, çakıllı, kurak, soğuk ve rüzgârlı bir yüksek platolar bölgesidir. Atlas Okyanusu kıyısındaki Pampa kesiminin düz, kumullarla örtülü kıyıları ile Patagonya kıyılarının yüksek yalıyarları büyük çelişki yaratır. Alüvyonların aşağı yukarı doldurduğu Río de la Plata halicinden Macellan Boğazı kıyılarındaki Gallegos Irmağı’nın ağzına kadar doğal limanlara çok seyrek rastlanır. Pampa ile Patagonya sınırındaki Bahía Blanca tek doğal limandır ve kıyısında kurulan kentin büyük ölçüde gelişmesini sağlamıştır.


    Arjantin Andları'nda 6.000 metrenin üstüne çıkan birçok dağ bulunmaktadır. Arjantin'in ve Amerika Kıtası'nın en yüksek tepesi (Aconcagua) ve dünyanın en yüksek iki yanardağı Ojos del Salado (6.880 m) ve Monte Pissis (6.795m) burada yer alır. Andlar'ın güney kesimlerinde yüksek dağlar daha seyrektir, ama serin ve soğuk iklimin etkisiyle karlarla kaplıdırlar.

    Sierras Pampeanas'ta da yer yer yükseltilere rastlamak mümkündür. La Rioja eyaletindeki Sierra de Famatina da 6.000 metrenin üzerindedir. Fakat bu sıradağların yükseklikleri doğuya gidildikçe azalır, Sierras de Córdoba'da dağların yükseklikleri en fazla 2.800 metre civarındadır.

    Mesetas Patagónicas (Patagonya Ovaları)'nın kuzey kısmında,Mendoza'nın güneydoğusunda yükseltiler 4.700 metreyi bulurken, bu yükseltiler güneydoğuya gidildikçe azalır. Arjantin'in diğer bölgelerindeki dağlar çok nadir 1.000 metreyi aşar. Bu nadir durumlara örnek olarak Atlantik kıyısındaki ve Misiones'in dağlık bölgesindeki Sierras Australes Bonaerenses (Sierra de la Ventana ve Sierra de Tandil)

    Nehirler ve Göller

    Arjantin'de bulunan nehirlerin kaynağı büyük ölçüde Río de la Plata'dır. Río de la Plata'ya dökülen nehirler 5. 200. 000 km²'lik bir alana yayılmıştır ve bu alanın hemen hemen üçte biri Arjantin sınırları içinde bulunur, kalan alan ise Bolivya, Brezilya, Paraguay ve Uruguay sınırlarındadır. Río de la Plata'ya dökülen iki büyük nehir Paraná Nehrive Uruguay Nehri'dir. Kuzeyde, Brezilya sınırında dünyanın da en büyük şelalelerinden sayılan Iguazú ve Iguazú Milli Parkı bulunur. Iguazú Nehri ve şelaleleri Niagara Şelaleri'nden üç kat daha büyüktürler.İkinci en büyük nehir Patagonya'nın kuzeyinde bulunan Río Colorado'dur. Onun en önemli kolu olan Río Salado del Oeste Batı Arjantin'in büyük bir kısmını sular, ama kurak iklim dolayısıyla yer yer kurumuş ve bataklığa dönüşmüş bir nehirdir.

    Arjantin'de iki büyük göller yöresi bulunmaktadır. İlki ve büyük olanı Güney Andlar'ın eteklerinde başlayıp bir zincir gibi Neuquén'den Ateş Toprakları'na (Tierra del Fuego) kadar birbirini izleyen tatlı su göllerinin bulunduğu yöredir. İkincisi ise Pampa'nın batı kısmında ve Chaco'nun güneyinde bulunan alçak ve genellikle tuzlu olan göllerdir.

    Özellikle Córdoba'daki Laguna Mar Chiquita (5770 km²) ve Los Glaciares Milli Parkı'nda bulunan ve NATO tarafından dünya mirası olarak kabul edilen Lago Argentino (1415 km²) ve Lago Viedma (1088 km²) önemli göller arasında sayılabilir. Ünlü Perito Moreno Buzulu da bu parkta bulunmaktadır.

    Adalar

    Arjantin çok uzun bir sahil şeridine sahip olan bir ülke olmasına karşın, çok az sayıda adaya sahiptir. En büyük adası Tierra del Fuego Takımadaları'na ait olan 47.000km²'lik Ateş Toprakları Adası (Tierra del Fuego)'dır. Bu adayı Arjantin (21.571 km²) ve Şili (25.571 km²) paylaşmıştır. Bunun dışında Arjantin'in hak talep ettiği, ama Birleşik Krallık yönetiminde bulunan Falkland Adaları (Las Islas Malvinas/Falkland Islands) vardır. Arjantin'in 2. Nisan 1982 yılında adayı işgal etmesinin ardından 14. Haziran 1982'ye kadar süren Falkland Savaşı başladı ve bu savaş Arjantin'in mağlubiyeti ile sona erdi. Falkland Takımadaları'nın en büyük adası doğudaki Soledad (East Falkland) -6683 km²- ve Gran Malvina (West Falkland) - 5278 km²-'dir. Güney Gürcistan ve Güney Sadviç Adaları da aynı statüde bulunmaktadır.

    Önemli sayılabilecek diğer adalar ise Buenos Aires Eyaleti'nin güneyinde Bahía Blanca ve Bahía Anegada Körfezleri'nin arasındaki bölgede bulunan adalardır. Buradaki adalar düzdür ve San Blas kaplıcasının bulunduğu
    Jabalí Adası dışında tamamen boştur. En büyük ada 207 km²'lik alana sahip olan Trinidad Adası'dır. Patagonya kıyılarında da birkaç ufak tefek ada da bulunmaktadır.

    İklim ve Bitki Örtüsü

    Ülkenin okyanus cephesindeki güney ucu nemlidir ve sıcaklıklar da hiçbir zaman yüksek değildir. Ushuaia’da yaz mevsiminde 9,2°C, 3700 km uzaklıktaki kuzey uçta, yani Misiones Eyaleti'ndeyse, iklim sıcaktır, yağışlıdır ve burada çay yetiştirilir. Ülkenin geri kalan bütün bölgelerinde Kuzeyden Güneye doğru sıcaklıklar azalırken, iklimin başlıca özelliği kurak olmasıdır. Arjantin’i Kuzeybatıdan Güneybatıya doğru geniş bir kurak kuşak boydan boya aşar. Bu “kurak köşegen” And Dağları’ndaki yüksek platolarda ve havzalarda başlar, dağ eteklerinde sürer (Mendoza’da yılda 193 mm yağış görülür) ve Patagonya kıyısında sona erer (200 mm’nin altında yağış). Pampa’da iklim Atlas Okyanusu kıyısından iç kesime doğru gittikçe değişir. Río de la Plata yakınında yağışlı (1200 mm) ve genellikle yumuşak olan iklim iç kesimde karasal ve kuraktır. Yağışlar, yaz mevsimi boyunca giderek yoğunlaşır ve getirdikleri nem, hemen büyük bir buharlaşmaya uğrar. 600 mm eşyağış eğrisi, Bahía Blanca’dan Córdoba’ya kadar geniş bir yay çizer. Böylece “yağışlı” Pampa’dan “kurak” Pampa’ya geçilir.Anlatılan bu koşullar nedeniyle Arjantin’de orman azdır. Ülkenin büyük bir bölümü, çayırlar ve dikenli çalılıklarla kaplıdır. Ülkenin Patagonya’nın Kuzeyinde kalan batı yarısı ağaçsılardan ve az çok dikenli, az yapraklı küçük ağaçsılardan oluşan seyrek bir bitki topluluğuyla (monte) örtülüdür. Patagonya çakılları arasında az miktarda çalılık ve bazı buğdaygiller tutunmuştur. Doğal halinde yüksek otlardan oluşan uçsuz bucaksız bir çayır ve kötü bir otlak olan Pampa, Avrupa’dan yeni ot türlerinin getirilmesiyle ve üçgül ile yoncanın yaygınlaştırılmasıyla değiştirilmiştir. Ağaç da dikilmiştir ama gerçek ormanlar Güney Andlar’daki göller yönetim bölgesinde (Arokarya Ormanları) ve Macellan Boğazı dolaylarında (kayın ormanları) yer alır. Kuzeyde büyük tropikal orman, iki yerde Arjantin’e sokulur: Misiones’te ve Tucumán Andları’nın doğu yamaçlarında Orta Chaco’da, sert keresteli, kabukları bakımından zengin türlerin ağır bastığı bir orman (Quebrachos) yer alır.

    Nüfus ve Ekonomi

    Arjantin’e insanların yerleşmesi kuzeybatıdan Bolivya’daki yüksek yaylalardan ve madencilik bölgelerinden gelen İspanyolların And dağ eteğine inmeleriyle gerçekleşti. Bu ilk Arjantin, sözkonusu madencilik bölgelerinin tahıl, koyun ve yük hayvanları (özellikle katır) sağlayan bir uzantısı gibiydi. Atlas Okyanusu cephesiyle uzun süre ilgilenilmedi. Dolayısıyla kuzeybatıda And eteklerinin tarım ve çobanlığa dayalı ekonomisi XVIII. yüzyılın ortasına kadar ağır bastı ve İspanyolların kurdukları kentler (sömürge döneminden kalma geleneklere bağlı ve canlı Arjantin’e href="/ansiklopedi/Buenos-Aires">Buenos Aires limanı ve Pampa doğru meydana gelen göçlere karşın hâlâ yoğun bir nüfus yaşar), günümüzü kadar melez Arjantin’in temelini oluşturdu.
    XIII. yüzyılın ikinci yarısında Kral Naipliği’nin kurularak (başkenti Buenos Aires’ti) Buenos Aires limanının daha bağımsızlıktan önce Atlas Okyanusu ticaretine açılmasıyla, Arjantin’in ağırlığı And Dağları’ndan Plata halicine “kaymaya” başladı ve kesin dönemeç modern Arjantin’in tam anlamıyla oluşturduğu XIX. yüzyılın son çeyreğinde gerçekleşti.
    Bu gelişmede başlıca rolü İspanyolların fethi sırasında Pampa’da başıboş dolaşmaya bırakılan sığırların, ticari anlayışla yetiştirilmeye başlaması oynadı. Avrupa’ya XIII: yüzyıl’da deri, XIX. yüzyılın ilk yarısında kurutulmuş et satılırken, 860’a doğru bu ürünlerin yerini koyun yünü aldı. Bu tarihten sonra Pampa’daki çayırların sahipleri, Buenos Aires’te, zamanla da bütün Arjantin’de liman işlerini elinde tutan yabancı burjuvaziyle yakından ilişkili başlıca ekonomik ve siyasal güç haline geldi. Avrupa kent pazarları, sermayeleri, teknikleri hatta insanlarıyla 1800 – 1900 yıllarında Arjantinlilerin önce ülke topraklarının bütününe yerleşmelerini, sonra da bu toprakların tamamını donatıp işlemelerini sağlandı.
    Ülke 1929 Büyük İktisadi Bunalımı’na kadar bütünüyle dışsatım’a (Büyük Britanya’ya) dönük tarım ürünlerinin değerlendirilmesine dayanan büyük bir refah dönemi yaşadı. Pampa’ya hayvancılık yapılan çok büyük çiftlikler (‘’’estancia’’’) yapıldı ve toprak sahipleri bu çiftliklere yerleştirdikleri yarıcılara önce buğday, keten, mısır ektirdiler, sonra sığırlar için yonca yetiştirilen geniş alanlar ayırdılar. Büyük çiftlikler, İngiliz kasaplarının dondurulmuş et gereksinimlerini karşılamaya başladı. Paraná yakınındaki Rosario Santa Fe Pampa’sı bölgesinde ve kurak Pampa’nın birçok kesiminde büyük toprak sahipleri, topraklarını parsellere ayırıp İtalya’dan hatta Doğu Avrupa’dan gelen çiftçilere kiraladılar ya da ortak ektirdiler. Bu tek tip ürün yetiştirilen tarım alanları, 1930 yıllarına doğru Arjantin’i uluslar arası ticarette başlıca buğday, mısır ve yağ satan bir ülke haline getirdi.
    Ülkenin kenar bölgeleri işletmeye açılarak her birinde iç tüketime yönelik bir tarıma ağırlık verildi (yalnızca Patagonya bunun dışında kalarak koyun – yünleri yurt dışına satılıyordu – yetiştiren büyük şirketlere bırakıldı). Yarıtropikal kuzeybatı bölgesi şekerkamışı, Mendoza Andları dağ eteği büyük sulama çalışmaları sayesinde üzüm, Negro Irmağı’nın yukarı vadisi sulamayla meyve üretim bölgesi oldu; güney Chaco’da büyük şirketler Quebracho Ormanı’nı yok ederek tanen elde ettiler; kurak kuşağın başladığı orta bölgelerde, Orta Avrupa’dan gelen göçmenler sayesinde pamuk ekimi gelişti.
    Büyük İktisadi Bunalım patlak verdiğinde 7 milyon göçmenin (yarısı İtalyan, üçte biri İspanyol) geldiği Arjantin, beyazların yaşadığı “yeni” bir ülke haline geldi. Ülke ürünleri Pampa’daki sık demiryolu ağı ve kenar bölgelere giden kolları aracılığıyla aşağı Paraná kıyısındaki, Bahía Blanca’daki limanlara, özellikle de Buenos Aires limanına “akıtılıyordu”. Nüfus, az sayıda büyük toprak sahibinin mülkiyetindeki kırsal kesimde toprak bulamadığından, akın akın kentlere göçmekteydi.
    Kentleşmedeki bu gelişmeyi, iktisadi bunalım daha da arttırdı; özellikle köyden kente göç olayının olağanüstü boyutlara ulaştığı Buenos Aires aşağı yukarı bomboş bir ülkede, dünyanın en büyük anakentlerinden biri haline geldi. Devlet, sanayinin gelişmesini destekledi. 1947’den sonra Peron’un başkanlığı döneminde devlet, kamu hizmetlerini ve büyük donatım çalışmalarını üstlendi, korporasyoncu bir sendika akımı ile ordunun denetimine verilen “ağır sanayi” kesimine dayanan ulusal özel kesim arasında işbirliği destekledi. Dış pazarların bulunmaması nedeniyle Pampa tarımı İkinci Dünya Savaşı’nın sonuna kadar durakladı; oysa aynı dönemde, tarım dışındaki kesimlere sistemli bir biçimde aktarma yapma siyasetinin sürdürülmesi (tarım ürünlerine ısrarla düşük fiyat uygulanması bunu gösterir) sonucu açlık çeken Avrupa buğday ve etten mahrum kalmıştı. İç pazara yönelik yeni ürünlerin (süt, yağ çıkarılan bitkiler) gelişmesine karşın, köyden kente göç dev boyutlara ulaştı. 1950’li yılların sonunda bu büyük tarım ülkesi, yeni ülkelerin Anglosakson tipi tarımındaki olağanüstü gelişmelerin sonucunda, dünya pazarında tam anlamıyla dışlandı. Yüzyılın başından kalma ortak donanımlar, özellikle demiryolu ve denizyolu taşımacılığı açısından eskimişti. Bununla birlikte, çeşitli hafif sanayi gelişirken, petrol ve demir-çelik sanayisi gibi birkaç önemli yeni kol kuruldu. Arjantin, uçsuz bucaksız toprakları bomboş bir ülkeyken, kentleşmiş bir ülke, hatta bir “kent-ülke” haline geldi.

    Arjantin denince Pampa, topraklarının verimliliği, etinin kalitesi, tahılların bolluğu ve gaucho efsanesi (günümüzde ücretle çalışan bir çoban haline gelmiş atlı özgür adam) akla gelir. Oysa günümüzde Pampa, traktörler, bankalar, otomobiller, tüccarlar ve kooperatifler ülkesidir. ABD’nin orta-batı eyaletlerindeki çiftçileri örnek alan Arjantinli çiftçiler de kentlileşmektedir. Özelikle de Pampa tarımı makineleşmekte, tekniklerini yenilemektedir, ama bu işte rakiplerine oranla on – yirmi yıl geri kalmıştır. 1976’dan bu yana askeri diktatörlüğün uygulandığı liberal ekonomi rejimi, ülkenin yeniden uluslar arası pazarlara girmesini ve uluslar arası fiyatlara uyarlanmasını sağlamıştır. Sanayi ülkelerinin isteklerini göz önünde tutan tarımcılar, Avrupa’da yetiştirilen hayvanlar için yemlik bitki tarımına ağırlık vermiştir. 3,5 Mt soya, 6,5 Mt sorgum, 9 Mt mısır, 1,5 Mt ayçiçeği küspesi. Buna karşılık yılda 5-10 Mt arasında üretilen buğday, artık dünya ticaretindeki önemini yitirmiştir. Bütünüyle ele alındığında 1970 – 1980 yılları arasında tahıl üretimi değişmeden kalmış (20 – 25 Mt arasında), oysa yağ bitkileri üretimi 1970’te 2 Mt iken 1980’de 6 Mt’u aşmıştır. Hayvancılığa gelince gerek koyun (150 000 t yün), gerek süt domuzu (yıllık kesim sayısı 2 500 000 başla sınırlıdır) açısından gelişmemekte, sığır sürüsüyse (yaklaşık 60 milyon baş) çok yavaş artmaktadır. Yalnızca Pampa’nın orta kesimindeki besicilik, yemlik bitki tarımından yararlanır. Tümü ele alındığında tarım ve hayvancılık ürünleri hâlâ, ülke dışsatımının 3/4’ünü karşılar. Gelişmeler, özellikle tarım alanlarının yarısını kaplayan küçük ve orta boy çiftlikler (1 200 ha kadar) sayesinde gerçekleştirilmektedir; oysa yeterince işletilmeyen ya da otlarla kaplı alanlar halinde nadasa bırakılan büyük topraklar, Arjantin Pampa’sını dünya ölçüsünde bir “rezerv”e dönüştürmektedir. Buna Andlar’ın eteğinde, Patagonya’daki Río Negro’dan, dönenceler bölgesindeki Río Bermejo’ya kadar uzanan bölgede sulamadaki gelişmenin sağladığı olanakları eklersek, kent ve sanayi ekonomisine tanınan otuz yıllık öncelikten sonra tarımda ne kadar büyük aşamalar kat edildiği anlaşılır.
    Arjantin’in sanayi alanında da önemli sayılabilecek kaynaklara sahip olduğu kesindir. Brezilya’dan gelen ırmakların (Uruguay ve Paraná Irmakları’nda düzenleme çalışmaları yapılmaktadır) sağlayabileceği su enerjisi çok büyük boyutlardadır; buna, batıdaki dağ kütlelerinden inen bütün ırmaklar (sulamada ve elektrik üretiminde yararlanmak için) üzerinde kurulan tesisler de eklenir. Uranyum madeni boldur (yaklaşık 400 000 t rezerv). Buenos Aires yakınlarındaki Atucha’da bir nükleer santral hizmete girmiş, yenilerinin de yapımına başlanmış ya da yapılmaları tasarlanmıştır. Ayrıca Arjantin, petrol üreticisi ülkelerdendir (25 Mt) ve 1950 yıllarından bu yana iç tüketiminin %90’ını kendi karşıladığı gibi, günümüzde denizde petrol aramalarına da başlanmıştır. Doğalgaz üretimi de önemli sayılır (yaklaşık 10 milyon metreküp). Daha sınırlı, ama çeşitli olan öbür maden kaynakları da, dışardan satın alınan madenlerin miktarını azaltma şansını doğurmaktadır.
    Aslında sanayinin gelişmesi tüketim mallarından başlamış ve yavaş yavaş işlenmiş ürünler dışalımını (Paraná ve Buenos Aires liman kentlerinde gerçekleştiriliyordu) azaltmıştı. Ama sanayideki gerçek patlama, ülkenin 1958’den bu yana Arjantin’de üretim yapmaya başlayan çokuluslu şirketlere açılmasıyla oldu. Bu açılma, çelik sanayisinden elektronik sanayisine kadar bütün dallara yayıldı. Sanayiyi yönlendiren dal, otomobil yapımıydı; ama dışardan alınan bu sanayi, Arjantin özel girişimcileri için çok geçmeden geri tepti; başlangıçta sanayiye egemen olan bu girişimciler çok geçmeden küçük ortaklar ya da taşeron şirket sahipleri haline düştüler. Perón rejiminden sonra güçlenen sendikacılık hareketi de, olaydan aynı derecede zarar gördü. Kapitalist ekonomi, sermayelerin ve malların uluslar arası çalkantısına doğrudan açık ya da bağımlıydı. Ortalama yaşam düzeyi hızla düşmektedir (ama hâlâ kıtadaki öbür devletlerden yüksektir), özellikle yükseköğrenim görmüş gençler yurtdışına göçmektedir, bunun tek nedeni ideolojik ve polis rejimi baskısı değildir.
    Sonuç olarak Arjantin, büyük, geleceği parlak, ama çok eşitsiz biçimde gelişmiş, iki yüzyıllık yoğun bir tarihin sonucu olan şaşırtıcı derecede karmaşık toplumunu oluşturan çeşitli kesimlerin dönem dönem kabul ettirmeye çalıştıkları gelişme stratejileri arasında kırk yıldır bocalayan bir ülke olarak görülmektedir.

    Günümüzde Arjantin'de yaklaşık kırk milyon insan yaşar. Nüfusun %25,2'sini 0-14 yaş grubu, %61.1'ini 15-64 yaş grubu oluştururken 65 yaşının üstündekiler Arjantin nüfusunun %10,6'sıdır. 2006 rakamlarıyla Arjantin'de nüfus artma oranı %0,96 olarak hesaplanmıştır.

    Yeraltı zenginlikleri

    Arjantinde çıkarılan en önemli madenler; bor, toryum, krom, bakır ve linyit tir.

    Türkiye Arjantin İlişkileri

    Türkiye ve Arjantin ilişkileri, 12 Şubat 2007 günü Arjantin'in parlamentosunda 24 Nisan'ı Ermeni Soykırımı Adına Halklar Arasında Hoşgörü ve Eylem Günü ilan ederek Ermeni Soykırımı'nı tanıması nedeniyle Türkiye Büyükelçisini geri çağırmış; bu nedenle ilişkiler gergin bir döneme girmiştir.

    Plaza de Mayo Anneleri

    1976 ve 1982 yılları arasında, Arjantin'de darbe sonucu ülke yönetimini ele geçiren generaller, "Ulusal Uzlaşma Süreci" adı verilen, ve hapishaneye atılanlar hariç olmak üzere en az 30.000 insanın ortadan kaldırıldığı bir döneme imza attılar. Ülkede her şey Hıristiyan değerleri korumak ve komünizmi engellemek adı altında yasaklanmıştı, iki kişiden fazlasının yan yana gelmesi ve konuşması suçtu. Ancak 1977'de bir grup anne ve büyükanne hükümet binası önünde bulunan Plaza del Mayo'da (Mayıs Meydanı) herşeyi göze alarak biraraya gelmeye başladı. Kayıp olan oğullarını, kardeşlerini ve torunlarını seslerini hiç çıkarmadan sadece hükümet binasının karşısında durarak talep ediyorlardı. Sayıları giderek arttı, birçok soruşturmaya ve dayağa maruz kaldılar, ancak başlarına beyaz başörtülerini takıp meydana çıkmaktan vazgeçmediler ve tüm dünya da onları bu şekilde tanıdı. Ülke normal yönetimine kavuştuktan sonra yapılan araştırmalar kayıpların çoktan öldüğünü ve cesetlerinin yokedildiğini ortaya çıkardı, ancak bu anneler generallerden hesap sorulması için eylemlerine devam ettiler.

    Kaynaklar

    http://www.argentina.gov.ar

    Büyük Sözlük ve Ansiklopedi, Librairie Larousse&Interpress
    Basın ve Yayıncılık A. Ş. 2. Cilt Amer – Avust





    Dış Bağlantılar

  • Arjantin Gezi Notları, Fotoğrafları
  • ast:Arxentinabat-smg:Argentenabe-x-old:?????????bpy:???????????cbk-zam:Argentina
    ceb:Argentinadiq:Arcantin
    dsb:Argentinskaext:Arhentinafiu-vro:Argentinafrp:Argentena
    fur:Argjentinehak:Â-kîn-thìnhsb:Argentinskailo:Argentinajbo:getygu'elad:Arjentinalij:Argentinn-anah:Arxentitlan
    nap:Argentina
    nds:Argentiniennov:Argentinapag:Argentina
    pam:Argentina
    pap:Argentina
    pdc:Artschentipms:Argentin-ascn:Argintinasimple:Argentinaszl:Argyntynatet:Arjentinavec:Argentinawuu:????zea:Arhentiniëzh-min-nan:Argentina
    zh-yue:???
    Henüz üye değilseniz, Bibilgi.com'un sağladığı üyelik avantajlarından faydalanmak için lütfen üye olun.

    Kullanıcı Yorumları

    Bu başlığa henüz yorum yapılmamış!
    Yorum Gönderin
    Yorum yapabilmek için üye olmalı ve sisteme giriş yapmış olmalısınız.

    - Üye iseniz sag üst taraftaki üye girişi bölümü ile ya da buraya tıklayarak sisteme giriş yapabilir,
    - Üye değilsiniz buradan yeni üye kaydı yapabilirsiniz.

    Bu kayıtla ilgili: