Yeraltinda Yasaya Kertenkeleler

Fakat bütün kertenkeleler güneşlenmez. Kalabalık bir aile olan «gekogiller» in ekseri üyeleri özellikle geceleri faaldirler. Solucana benzedikleri için «solucan kertenkeleler» (Amphisbaenidae) denilen bir başka grup, birkaç üyesinin dışında, ender olarak toprak yüzeyine çıkan yeraltı hayvanlarından meydana gelir. Bu garip yaratıkların gözleri, bazılarında derinin altındaki siyah birer nokta gibi gözüken kalıntılardır. Batı Meksika ile Kaliforniyanın güney ucunda yaşayanlarının ön bacakları kaybolmamıştır. Öteki solucan kertenkelelerin hepsi bacaksızdır.
Bu solucan kertenkeleler daha çok tropikal ve astropikal alanlarda yaşarlar. Elli kadar türü Afrikanın, bir o kadarı da Güney Amerikanın yerlisidir. Birleşik Amerikada, o da sıcak iklimli Floridada olmak üzere yalnız bir tek tür vardır. Bazı tabiat bilginleri ise bu garip yaratıkların kertenkelelerden sayılmasını doğru bulmamaktadırlar. Bu ailenin iyi bilinen bir türü Brezilyalıların «ibijara» sidir (Amphisbaena alba), 50-52 santim uzunluğundaki bu hayvanın sırtı sarımsı kahverengi, karnı sarımsı beyazdır. Termitlerle, karıncaların lârvalarıyle beslenir. Akdeniz ülkelerinde görülen bir tür (Blanus sinereus) 22 santim uzunluğunda ve gri kahvemsi, ya da kahve kızılımsı renktedir.
Avrupanın birçok kısımlarında rastlanan ve yerine göre «kör-solucan» da denilen «kahverengi köryılansı» (Anguis frangilis), aslında ne kördür, ne de yılan veya solucan. Bu ayaksız kertenkelenin, ufak olmakla beraber mükemmel görür gözleri vardır. Avrupadan başka Kafkasyada ve Anadolunun kuzey bölgelerinde rastlanan bu tür, alçak alanlarda olduğu gibi dağların 1500 metreye kadarki yamaçlarında da yaşar, fakat rutubetli yerleri kurak bölgelere tercih eder. Erginlerinin tüm uzunluğu 54 - 55 santimdir. Salyangozlar ve solucanlarla beslenir. Kahverengi kör - yılansı da öbür kertenkeleler gibi deri değiştirir, fakat derisini birden atacak yerde, parça parça soyulur. Sonbaharda bazen bir inin içinde otuz kadarı birbirine dolanmış vaziyette bulunur. Balkanlarda, Rusyada ve Ön Asyada rastlanan yine yılana benzer bir akraba tür «külrengi kör - yılansı» dır (Ophisaurus apus). Tamamı için linke tıklayın" href="http://ansiklopedi.bibilgi.com/Bilim">Bilimsel adının «ayaksız yılan - kertenkele» anlamına gelmesine rağmen bu kör-yılan» sının anusunun iki yanında birer ayak kalıntısı vardır. Tüm uzunluğu genellikle 100 -110 santimi geçer, arada daha uzunlarına bile rastlanır. Sıçanlarla, solucanlarla, böceklerle ve yumuşakçalarla beslendiği için
faydalı bir hayvan sayılır. Aynı ailenin Amerikalı bir üyesinin «cam yılan» ın (Ophisaurus ventralis) da yılan zannedilmesi kolaydır. Bunda da kalça kemiklerinin kalıntısına rastlanması, atalarının bacakları olduğuna delildir. Gerek bu tür gerekse kahverengi kör-yılansı, oynak göz kapaklarının olması, alt çene kemiklerinin önde tek bir kitle halinde birleşmiş bulunması ve kuyruklarının kopup yerine yenisinin yetişebilmesi bakımlarından yılanlardan ayrılırlar.

İlgili Olabilecek Başlıklar:

Bibilgi.com barındırdığı bilgi, belge ve görsellerin doğruluğunu ve güncelliğini hiç bir şekilde garanti etmez. Sitedeki tüm bilgi, belge ve görseller genel kültür amaçlıdır, hiç bir şekilde Tıp, Hukuk ya da benzeri uzmanlık alanları için kullanılmamalıdır. Bu durumlarda lütfen uzman kişilere başvurunuz.

Bibilgi.com'un içeriği editörler ve katılımcılar tarafından oluşturulmaktadır, siz de sitenin içeriğine katkı da bulunabilir, yeni bilgi ekleyebilir, sorunlu, hatalı ya da eksik olduğunu düşündüğünüz maddeler konusunda Bibilgi.com'u uyarabilirsiniz.

Yeraltinda Yasaya Kertenkeleler

İlgili Olabilecek Başlıklar:

Ansiklopedik Dizin