YABANCI SERMAYE

Alm. Auslandskapital, Fr. Capitaux etrangers, İng. Foreign Capital. Bir ülkeye ekonomik gâyelerle çeşitli şekillerde gelen sermâye. Bu para, ham madde, techizat, tesis ve teknoloji şeklinde olabilir. Dünyâ devletlerinin pekçoğunun kânunlarında yabancı sermâyeyi teşvik eden maddeler vardır. Yalnız ya...

Bu başlıkla ilgili :
Alm. Auslandskapital, Fr. Capitaux etrangers, İng. Foreign Capital. Bir ülkeye ekonomik gâyelerle çeşitli şekillerde gelen sermâye. Bu para, ham madde, techizat, tesis ve teknoloji şeklinde olabilir. Dünyâ devletlerinin pekçoğunun kânunlarında yabancı sermâyeyi teşvik eden maddeler vardır. Yalnız yabancı sermâyenin ana hedefi yüksek kâr sağlayıp, bunun önemli bir kısmını döviz hâlinde dışarıya çıkarmak olduğundan devletler bunun asgaride olması için gerekli tedbirleri alırlar.
Yabancı sermâyenin sâdece az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelere geldiği, zengin gelişmiş ülkelere gitmediği fikri yanlış bir hükümdür. Halbuki yabancı sermâye kâr imkânı olan her ülkeye, kânûnî bir mahsur olmadıkça, kendisini garantide bulduğu müddetçe girer ve çalışır. Dünyâ devletleri içinde zenginliği ve teknolojisiyle en önde gelen ABD ve Japonyada pekçok yabancı sermâyeli firma faaliyet göstermektedir. Bu ve bunlara benzer devletlerin istikrarlı idâreleri, özel mülkiyetin kânunlarla himâye edilmeleri, yabancı sermâyenin tercih sebepleridir. Günümüzde yabancı sermâye hareketleri sâdece demokrasiyle idâre edilen devletlere âit bir olay olmaktan çıkmıştır. Eski sosyalist doğu bloku devletlerinin bir kısmı da yavaş yavaş yabancı sermâyeyi kendi ülkelerine çekmenin şartlarını aramaktadırlar.
Memleketimizde yabancı sermâyenin gelmesi Devlet Plânlama Teşkilâtının onaylaması ve Bakanlar Kurulunun müsâadesiyle olmaktadır. (Bkz. Yabancılar Hukûku)

2. Alternatif : yabancı sermaye

Yatırılabilir kaynakların kişi ve kuruluşlar tarafından başka bir ülkeye taşınmasına verilen addır. Yabancı sermaye yatırımı, doğrudan, yani bizzat kuruluş ve kişi tarafından bir başka ülkede yapılabileceği gibi, taşındığı ülkedeki kurulu bulunan bir şirketin yatırımına iştirak şeklinde de olabilir.

Türkiyede yabancı sermaye politikası 1954 yılında çıkarılmış bulunan 6224 sayılı yasayla düzenlenmiştir. Ayrıca istikrar tedbirlerinin alındığı 24 Ocak 1980den sonra çıkarılan Yabancı Sermaye Çerçeve Kararnamesi, bu alandaki uygulamaları birleştiren tamamlayıcı bir düzenleme niteliğindedir. Bu kararnameyle yabancı sermaye izinleri büyük ölçüde kolaylaştırılmış, yabancı sermayenin çalışma alanları genişletilmiş ve yatırımları da ha çekici hale getirmeye yönelik önlemler getirilmiştir.

Kararnamenin bir başka yeniliği de daha önce Devlet Planlama Teşkilatı ile çeşitli bakanlıklar tarafından yürütülen işlemlerin, Başbakanlık bünyesine Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığına bağlı Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünün yetki alanı içine alınmış olmasıdır.

Yürürlükteki mevzuatta yabancı sermaye için öngörülen koşullar ülkenin ekonomik gelişmesine yararlı olma, özel girişime açık bir alanda çalışma, tekel ya da özel bir imtiyaza sahip olmamadır. Döviz, araç, gereç ve makinenin yanı sıra lisans, patent, marka gibi maddi olmayan haklar da yabancı sermaye olarak getirilebilir.

Sermaye sahiplerine düşen net kazançlar ile tasfiye ya da kısmi satıştan elde edilen getiriler, ana yabancı sermayenin geldiği ülkenin parasıyla ve resmi kambiyo kuru üzerinden dışarıya aktarılabilir. Bu aktarma işlemlerinde Maliye Bakanlığının izni gereklidir.
YABANCI SERMAYE bilgisi için webde arama yapın.

İlgili Olabilecek Başlıklar: