UYUZ

Alm. 1. Krätze (f) (insanda) 2. Räude (f) (ev hayvanlarında), Fr. 1. Itch (insanda) 2. Mange (köpekte) 3. Scabies (sığırda), İng. 1.2.3. Gale (f). Bulaşıcı ve kaşıntılı bir hastalık. Uyuzun âmili. Sarcopets scabiei ismi verilen bir parazittir. İnsanlarda hastalık yapan, parazitin dişisidir, erkeğind...

Bu başlıkla ilgili :
Alm. 1. Krätze (f) (insanda) 2. Räude (f) (ev hayvanlarında), Fr. 1. Itch (insanda) 2. Mange (köpekte) 3. Scabies (sığırda), İng. 1.2.3. Gale (f). Bulaşıcı ve kaşıntılı bir hastalık. Uyuzun âmili. Sarcopets scabiei ismi verilen bir parazittir. İnsanlarda hastalık yapan, parazitin dişisidir, erkeğinden çok büyüktür ve gözle küçük bir nokta gibi görülür. Bunlar derinin boynuzsu tabakasında yerleşirler, günde 1 mm yol açarlar ve bir yumurta yumurtlarlar.
Uyuzun kaynağı hasta insanlardır. Her ne kadar attan, koyundan bulaşma olabilirse de hayvanlardan geçen uyuz çeşitleri birkaç günden fazla yaşamamaktadır. Uyuz âmili, insandan insana aynı yatakta yatmak ve sıkı temasla geçer. Dolaylı bulaşma çok nâdir olur, çünkü uyuz âmilleri, insan derisini ancak yatak harâretinde terk ederler.
Uyuz, her yaşta ve her çeşit insanda görülebilir. Bir ev, âile hastalığı olup, eve girince herkesi yakalar. Ev hayâtının özellikleri ve bilgisizlik bulaşmayı kolaylaştırır. Uyuz; savaş, açlık, deprem ve diğer sıkıntılı hâllerde artar. Uyuzda kuluçka devresinden bahsetmek doğru olmazsa da ilk gelen uyuz âmilinin çoğalarak uyuz belirtileri göstermesi için birkaç hafta geçmesi lâzımdır.
Uyuz âmili, deri içinde tünel açarak ilerler. Bu tüneller dışardan bakıldığında zikzaklı çizgiler hâlinde görülür. Tünelin içindeki böcek, bilhassa geceleri ve sıcakta hareket eder ve bu sırada müthiş bir kaşıntı uyarır. Kaşınan yerler zedelenir, kanar, iltihaplanır, kabuklanır.
Uyuz yetişkinlerde; el parmak arasında, bilekte, dirsek, koltukaltı çukuru ön yüzünde, kuşak yerinin bütün boyunca, kaba etlerde, dizlerde, meme ucunda, erkeklerde kamışın uç kısmında yerleşir. Çocuklarda eliçi, ayak tabanı, kulak ve yüzde de yerleşebilir. Uyuz tedâvi edilmezse aylar sonra kendiliğinden iyi olabilir veya müzminleşebilir ki bu durum, bulaşmada çok önemlidir.
Tedâvi: Tedâvi, bütün âile fertlerine aynı anda uygulanmazsa, başarısız kalır. Tedâvide; Wilkinson pomat, Kwell, Scatin gibi ilâçlardan biri kullanılabilir. Şahıs önce keseli bir banyo yapar ve banyoyu müteakip ilâcını boynundan tırnağına kadar ovarak sürer ve elbiselerini giyer. 24 saat sonra yıkanmadan aynı şekilde ilâcını sürer. 24 saat sonra da iyice yıkanır, ilâç sürünmez ve yeni elbiselerini giyer. Eski elbiseler, yatak takımları ise kaynatılır, ütülenir. İyileşme olmayan hallerde 7-10 gün sonra tedâvi tekrarlanır. Başarılı uygulamaya rağmen 1-2 hafta kaşınma devam edebilir.
Uyuz ehil ve vahşî hayvanlarda da görülen bir hastalıktır. Genellikle uyuza tutulan hayvanlarda kıllar dökülür, deride kepeklenme, kabuklanma ve şiddetli kaşıntılar olur. Hasta hayvanlarla temasta bulunan herkese bulaşan bu hastalık, bilhassa seyis ve hayvan bakıcılarında daha çok görülmektedir. Hayvan uyuzu âmilleri deri içine girmedikleri için tedâvisi kolaydır. İlk şart hayvandan uzaklaşmaktır.
Memleketimizde sık rastlanan bir uyuz çeşidi de arpa uyuzudur. Buğday, arpa, mısır, fasulye gibi hububat tozlarından bulaşır. Deride şiddetli kaşıntı ve döküntüler olur. Belirtiler 3-4 günde şiddetlenip sonra yavaş yavaş iyiliğe döner. Tedâvi için sirkeli veya tuzlu suyla yıkanmak kâfidir.

2. Alternatif : uyuz

Uyuz nedir?
Küçük parazit veya haşerelerden oluşan bir enfeksiyonla meydana gelen bir çeşit deri hastalığıdır.

Uyuz nasıl belli olur?
Vücudun büyük bir kısmında kaşıntılar, kızartı ve kabarıklar gelişir. Geceleri hastanın durumu ağırlaşır.

Uyuz çok kez çocuklarda mı olur?
Evet. Çocuklarda görülen deri hastalıkları arasında başta gelenlerden biridir. Ya okuldaki bir arkadaşından veya oynadığı bir çocuktan bulaşmış olabilir.

Uyuz çok kez ailede bir kişiden fazlasında görülmekte midir?
Evet.

Uyuz bulaşıcı mıdır?
Evet.

Uyuz tedavi edilebilinir mi?
Evet. Hastalığı çabucak tedavi edecek ilaçlar vardır.

İnsanlara hangi tip bitler tesir eder?
İnsanlara bulaşan üç tip bit vardır.
a. Başta görülen bitler, b. Vücutta görülen bitler, c. Üreme organlarında görülen bitler.

Baş bitleri nasıl tanınır?
Saçlara takılmış küçücük sirkeler görülmektedir. Bunlar kepeğe benzer. Ancak, bunları saçlardan ayırmak istediğiniz zaman kepek gibi kopup gelmeyecekler ve saçlara sımsıkı yapışmış oldukları görülecektir.

Baş bitleri başka türlü de teşhis edilebilir mi?
Evet. Sirkeler dışında ve çok hallerde bitler kafatasını kaplayan deride ve saçlarda dolaşırken görülebilmektedir.

Baştaki bitlerin yok edilmesi zor mudur?
Hayır. Bunların yok edilmesi için artık günümüzde birçok hazır ilaçlar mevcuttur. Bundan yıllarca önce yapıldığı gibi saçların traş edilmesi veya çok pis kokulu bazı ilaçların kullanılması artık gerekmemektedir.

Vücut bitlerinin olduğu nasıl anlaşılır?
Vücut bitleri olan kişilerin sırtlarında kaşıntı meydana gelmektedir.

Vücut bitleri nerelerde barınır?
Genellikle pis elbise ve çamaşırların dikiş yerlerinde barınır. Aslında insanın derisinde değil.

Kasık bitleri nedir?
Üreme organları etrafındaki kıllarda gelişen bir bit türü.

Kasık bitlerinden nasıl kurtulunur?
Çeşitli merhemler vardır. Bunlar gerektiği şekilde sürüldüğü takdirde, kasık bitleri çok kısa bir süre içerisinde yok olur.

Bu durum bulaşıcı mıdır?
Evet. Bulaşma; bu hastalığa yakalanmış bir kişinin giysilerini giymekle, cinsi münasebetle veya enfekte olan kişiyle aynı yatakta yatmakla meydana gelebilir.

Kasık  bitlerinden temizlenmek için kılların traşlanması gerekli midir?
Aslında, temizlik bakımından, kasıktaki kılların sık sık  traşlanması gerekir.

3. Alternatif : Uyuz

Sarkoptların deri altına yerleşmesiyle oluşan her yaş insanda görülebilen, çok bulaşıcı, şiddetli kaşıntılı paraziter bir hastalıktır.

Resimler

Image:Acarodermatitis_Fuß.jpg|Ayakta uyuz Image:Acarodermatitis_Arm.jpg|Kolta uyuz Image:Acarodermatitis_Hand.jpg|Elde uyuz Image:Acarodermatitis_Finger.jpg|Parmakta uyuz

Örnek: Bir kadındaki uyuzu

Evolution of a scabies infection on a woman. Image:ScabiesD03.jpg|3. gün Image:ScabiesD04.jpg|4. gün Image:ScabiesD06.jpg|6. gün Image:ScabiesD07.JPG|7. gün The disease was diagnosed on day 8, and treatment with a pesticide lotion began on the same day. Image:ScabiesD08.JPG|8. gün (tedavi başlangıcıda) Image:ScabiesD11.JPG|11. gün (tedavi ile) Image:ScabiesD12.JPG|12. gün (tedavi ile) Image:ScabiesD13.JPG|13. gün (tedavi ile) Image:ScabiesHealed.JPG|Scarless healing
UYUZ bilgisi için webde arama yapın.

İlgili Olabilecek Başlıklar: