TOGO

DEVLETİNADI .................................................. Tamamı için linke tıklayın" href="http://ansiklopedi.bibilgi.com/Togo">Togo CumhûriyetiBAŞŞEHRİ ........................................................................ LoméNÜFÛSU ............................................................

Bu başlıkla ilgili :

DEVLETİNADI .................................................. Togo Cumhûriyeti
BAŞŞEHRİ ........................................................................ Lomé
NÜFÛSU ...................................................................... 3.700.000
YÜZÖLÇÜMÜ ............................................................ 56.785 km2
RESMÎ DİLİ .................................................................. Fransızca
DÎNİ ...................................... Putperestlik, Hıristiyanlık, İslâmiyet
PARA BİRİMİ .............................................................. CFA frangı
Batı Afrikanın güneyorta kıyısında yer alan bağımsız bir devlet. Togo, batıda Gana, kuzeyde Yukarı Volta, doğuda Benin devletleriyle komşudur.
Târihi
Togo toprakları 19. yüzyıla kadar kuvvetli krallıkların bir parçası olarak kaldı. Ülkede sırayla Mossi İmparatorluğu, Ashanti Konfederasyonu ve Dahomey Krallığı hüküm sürdüler. 1884te bir Alman temsilcisi ve Togonun başkanı arasında imzâlanan anlaşma sonucunda, Togo için yeni bir dönem açıldı. Almanyanın ülke üzerindeki resmen kontrolü, 1884-1885 konferansından sonra başladı. 1897 ve 1899 yıllarında İngiltere, Fransa ve Almanya arasında yapılan anlaşmalarla bugünkü Togonun sınırları çizildi. Birinci Dünyâ Harbinin ilk günlerinde, Fransız ve İngiliz birlikleri başşehir Loméyi işgâl ettiler. Togo, 1919dan îtibâren, ilk önce Milletler Cemiyetinin bir mandası olarak, sonra Birleşmiş Milletler adına Fransa tarafından yönetilen bir ülke hâline geldi. 27 Nisan 1960ta Togoda Cumhûriyet îlân edilerek bağımsız bir devlet kuruldu. 1961 seçimlerinden sonra Başkanlık sistemine geçildi ve Olympio ülkenin ilk başkanı seçildi. Olympionun 1963te öldürülmesi üzerine Grunitaky seçimleri kazanarak başkan oldu. Aynı sene yürürlüğe giren anayasayla yeni bir meclis kuruldu. 1967de Genelkurmay Başkanı Albay Gnassingbe Eyadema yaptığı bir darbeyle yönetimi ele geçirdi. 1979da düzenlenen yeni anayasa ile ülkede tek partili sisteme geçildi ve darbeden sonra ilk genel seçimler yapıldı. Eyadema 1985teki seçimleri de kazanarak ikinci defa devlet başkanı oldu. Eyademaya karşı bu arada birkaç kez başarısız darbe teşebbüsünde bulunuldu. Eyadema bu görevini hâlen sürdürmektedir (Ocak-1994).
Fizikî Yapı
Uzun dar bir şerit hâlinde 600 km boyunca Gine Körfezine uzanan Togo, azamî 120 kmlik bir genişliğe sâhiptir. Kıyı, alçak ve düz ovalarla kaplıdır. Güneybatıdan kuzeydoğuya doğru, Ganadan Benine giden bir dağ silsilesi yer alır. Bu dağlar güneyde Togo Dağları, kuzeydeyse Atokara Dağları adını alır. Dağların deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 600 mdir. Bu dağlardan birçok nehir kaynaklanır. Bunların en önemlisi Mono olup, diğer önemli nehirler Ogou ve Otidir.
İklim
Togo iki farklı iklim bölgesine ayrılır. Ortalama aylık sıcaklıkların 21°C ilâ 31°C arasında değiştiği güneyde sıcak ve nemli bir iklim hüküm sürer. Kıyıdan dağların yakınına kadar yıllık yağış ortalamaları 760 mm ile 1270 mm arasında değişir. En yağışlı aylar mayıs, haziran ve eylüldür. Dağların kuzeyindeyse aylık sıcaklık ortalamaları 19°C ilâ 22°C arasında değişmekte olup, iklim güneye nazaran daha soğuktur. Yıllık yağış miktarları dağların yakınından kuzeye kadar 1040 mm ilâ 1300
mm arasında değişir.
Tabiî Kaynakları
Togo ormanları 39.000 km2lik bir sahayı kaplar. Ağaçların büyük çoğunluğu gemi inşaatında kullanılır. Aslan, leopar ve fil, maymun, suaygırı ve timsah ülkenin belli başlı vahşî hayvanlarıdır. Ülkede önemli mâden olarak sâdece fosfat bulunur.
Nüfus ve Sosyal Hayat
3.700.000 nüfuslu Togo halkının % 16sı şehirlerde, geri kalanı köylerde yaşar. Ülkenin tek önemli büyük şehri 366.476 nüfuslu başşehir Lomédir.
Togo nüfûsunun büyük çoğunluğunu Batı Afrikalı Zenciler meydana getirir. Ülkede yaklaşık on sekiz kadar etnik grup vardır. Bunların en önemlisi ülkenin güney yarısının üçte birinde yaşayan Ewe olup, nüfûsun % 20sini teşkil eder. Diğer önemli etnik gruplar Aloposo, Ana, Mina, Kabye, Masari, Konkomba ve Kabraidir. Togo halkının büyük bir çoğunluğu putperest olup, geri kalanı Hıristiyan ve Müslümandır.
Togonun resmî dili Fransızca olmakla birlikte günlük işlerde çok sayıda değişik kabîle dilleri kullanılır. Güneyde umûmiyetle Ewe dili konuşulur. Diğer önemli diller Kotokoli, Kabrai, Hausa, Ana ve Bassaridir. Küçük bir ülke olan Togoda 40tan fazla şive vardır.
Togoda, okuma-yazma oranı % 10 civârında olup, nüfûsun ancak % 1i ikinci derecenin üstünde eğitim görmektedir.
Siyâsî Hayat
Togo cumhûriyetle idâre edilen bir ülke olup, 1979 anayasasına göre yürütme yetkisi yedi senede bir seçilen devlet başkanının elindedir. Millî Meclis 77 üyeden meydana gelir ve beş senede bir halk tarafından seçilir. Devlet başkanı yeniden aynı göreve seçilebilir. Hükûmet üyelerini atayan devlet başkanı, Millî meclisi dağıtma yetkisine de sâhiptir. Togo Birleşmiş Milletler ve Afrika Birliği Teşkilâtına üyedir.
Ekonomi
Togonun ekonomisi esas îtibâriyle tarıma dayanmakta olup, halkın % 78i tarımla uğraşır. Tarım, gayri sâfi millî hâsılanın yaklaşık % 50sini, ihrâcatın ise % 70ini teşkil eder. Ülkenin her yerinde küçük çiftçi âileleri tarafından yiyecek bitkileri yetiştirilir. Ülkenin başlıca ihraç bitkileri kahve, palmiye ürünleri, hurma yağı özü, kakao ve pamuktur. Diğer önemli ticâret bitkileri büyük hindistancevizi ve yerfıstığıdır. Yiyecek bitkileri olarak Togoda tatlı patates, manyok, akdarı ve pirinç yetiştirilir.
Îmâlât sanâyii, Togo ekonomisinin küçük bir parçasını meydana getirir. Ülkede tekstil ve ayakkabı sanâyii gelişmiştir. Dışardan makinalar, gıdâ maddeleri, inşaat malzemeleri, kimyâsal madde ve kâğıt ürünleri satın alır.
Togo dış ticâretin büyük bölümünü Fransa ile yapar. Diğer ticâret yaptığı önemli ülkeler Birleşik Almanya, Hollanda ve Belçikadır.
Ülkede yaklaşık 7547 km karayolu vardır. Bunun ancak % 22si asfalttır. Bâzı karayolları genellikle kurak mevsimde geçişe müsâittir. Demiryolu ağının uzunluğu ise 400 kmden fazladır. En işlek limanı olan Loméde milletlerarası bir havaalanı bulunur.

2. Alternatif : TOGO

3. Alternatif : Togo

f9f9f9;" | 250px |- | Başkent || Lomé |- | Resmî dil || Fransızca |- | Yönetim biçimi
- Cumhurbaşkanı
- Başbakan | Cumhuriyet
Faure Gnassingbé
Yawovi Agboyibo |- | Bağımsızlık
- Fransa'dan |
27 Nisan, 1960 |- | Yüzölçümü
- Toplam
- Su (%) |
56,785 km² (125.)
4.2 |- | Nüfus
- 2005 tahmini
- Yoğunluk |
6.1 milyon (102.¹)
108/km² (93.²) |- | GSMH (SAGP)
- Toplam
- Kişi başına | 2005 tahmini
8.965 mlr $ (144.¹)
1,700 $ (193.¹) |- | İGE (2004) || 0.495 (düşük) (147.) |- | Para birimi || CFA Frankı (XOF) |- | Saat dilimi || GMT (UTC+0) |- | İnternet alan adı || .tg |- | Telefon kodu || +228 |- | colspan=2 align=left|¹ AIDS'in ülke insanları üzerindeki etkileri (ortalama ömür oranında düşüş, bebek ölüm oranında yükseliş, nüfus ve büyüme oranında düşüş, vs.) tahminlere yansımaktadır. Sıralamalar 2005 yılının tahminlerine göre hesaplanmıştır (kaynak: [https://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/to.html CIA World Factbook - Togo]).
^{2^{Sıralama 2005 yılının tahminlerine göre hesaplanmıştır (kaynak belirsiz).}} |} Togo, (resmi adı:Togo Cumhuriyeti, ing:Republique Togolaise ) Batı Afrika'da, Benin Körfezi kıyısında, Benin ile Gana arasında yer alan ülke.

Coğrafya

Coğrafi konumu: 8 00 Kuzey enlemi, 1 10 Batı boylamı. Yüzölçümü, 56,785 km² olup sınırları toplam 1,647 km, sınır komşuları ise; Benin 644 km, Burkina Faso 126 km, Gana 877 km Sahil şeridi: 56 km İklimi: tropikal Arazi yapısı: Kuzeyde dalgalı savanlar, ortada tepeler, güneyde platolar, kıyıda bataklıklı alçak ovalar yer alır. En alçak noktası: Atlas Okyanusu 0 m, en yüksek noktası 986 m Agou Tepesi Doğal kaynakları: Fosfat, kireçtaşı, mermer, işlenebilir arazi Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %38, daimi ekinler: %7, otlaklar: %4, ormanlık arazi: %17, diğer: %34 (1993 verileri) Sulanan arazi: 70 km² (1993 verileri) Doğal afetler: kuraklıklar

Nüfus

Nüfus artış oranı: %2.6 (2001 verileri)

Mülteci oranı: 0.15 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)

Bebek ölüm oranı: 70.43 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini) Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 54.35 yıl

erkeklerde: 52.38 yıl

kadınlarda: 56.38 yıl (2001 verileri) Ortalama çocuk sayısı: 5.32 çocuk/1 kadın (2001 tahmini) HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %5.98 (1999 verileri) HIV/AIDS - hastalığı olan insan sayısı: 130,000 (1999 verileri) HIV/AIDS - hastalıklarından ölenlerin sayısı: 14,000 (1999 verileri) Ulus: Togolu Nüfusun etnik dağılımı: Afrika yerlileri (37 kabile; Ewe, Mina, ve Kabre en büyükleridir) %99, Avrupalılar, Suriye ve Lübnanlılar %1 Din: Yerel inançlar %59, Hıristiyan %29, Müslüman %12 Diller: Fransızca (resmi ve ticaret dili), Ewe ve Mina (güneyde kullanılan iki Afrika yerel dili), Kabye (ya da Kabiye) ve Dagomba (kuzeyde kullanılan iki Afrika yerel dili) Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler toplam nüfusta: %51.7 erkekler: %67 kadınlar: %37 (1995 verileri)

Yönetim

Ülke adı: Resmi tam adı: Togo Cumhuriyeti kısa şekli : Togo Yerel tam adı: Republique Togolaise Eski adı: Fransız Togo Bölgesi İdari bölümler: 5 bölge; De La Kara, Des Plateaux, Des Savanes, Du Centre, Maritime Bağımsızlık günü: 27 Nisan 1960 (Fransa'dan) Milli bayram: Bağımsızlık günü, 27 Nisan (1960) Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ACCT, ACP (Afrika - Karayip - Pasifik Ülkeleri), AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), ECA (Birleşmiş Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu), ECOWAS (Batı Afrika Ekonomik Topluluğu), Entente, FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), FZ, G-77, IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICC (Milletlerarası Ticaret Odası), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IDB (İslam Kalkınma Bankası), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), ITU (Uluslararası Telekomünikasyon Birliği), MIPONUH, NAM, OAU (Afrika Birliği Teşkilatı), OIC (İslam Konferansı Örgütü), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WADB (Batı Afrika Kalkınma Bankası), WAEMU (Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği), WCL (Dünya Emek Konfederasyonu), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)

Ekonomi

Satınalma Gücü paritesi 2000 verileri ile 7.3 milyar $ olup, reel büyüme: %3.4'tür. (2000 verileri) Sektörel bileşim: iş gücü, 1.74 milyon olup, tarım: %42, endüstri: %21, hizmet: %37 (1997) Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %2.5 (2000 verileri) Endüstri: Fosfat madenciliği, tarım ürünleri, çimento, el sanatları, tekstil, meşrubat 92 milyon kWh (1999) elektrik üretimine karşılık, elektrik tüketimi: 511.6 milyon kWh (1999) elektrik ithalatı: 426 milyon kWh (1999) Tarım ürünleri: Kahve, kakao, pamuk, yer fıstığı, mısır, fasulye, pirinç, darı ve benzeri ürünlerdir. Kuzey bölgelerinde daha çok hayvancılık, kıyı ve akarsu boylarında balıkçılık yapılır. İhracat: 336 milyon $ (2000) İhracat ürünleri: Pamuk, fosfat, kahve, kakao, kiremit tuğlası, çimento. İhracat ortakları: Nijerya, Brezilya, Kanada, Filipinler (1999) İthalat: 452 milyon $ (2000) İthalat ürünleri: Makine ve parça, gıda maddeleri, petrol ürünleri, pamuklu dokuma. İthalat ortakları: Gana, Çin, Fransa, Fildişi Sahili (1999) Dış borç tutarı: 1.5 milyar $ (1999) Para birimi: Afrika Frankı (XOF) Para birimi kodu: XOF Mali yıl: Takvim yılı

Dış Bağlantılar

[http://www.ulkeler.net/togo.htm Togo Ülke Kimliği]

İlgili Olabilecek Başlıklar:

Bibilgi.com barındırdığı bilgi, belge ve görsellerin doğruluğunu ve güncelliğini hiç bir şekilde garanti etmez. Sitedeki tüm bilgi, belge ve görseller genel kültür amaçlıdır, hiç bir şekilde Tıp, Hukuk ya da benzeri uzmanlık alanları için kullanılmamalıdır. Bu durumlarda lütfen uzman kişilere başvurunuz.

Bibilgi.com'un içeriği editörler ve katılımcılar tarafından oluşturulmaktadır, siz de sitenin içeriğine katkı da bulunabilir, yeni bilgi ekleyebilir, sorunlu, hatalı ya da eksik olduğunu düşündüğünüz maddeler konusunda Bibilgi.com'u uyarabilirsiniz.